Tác động của ly hôn trên sự phát triển của trẻ



Cha mẹ ly hôn hoặc ly thân gây khó khăn cho sự phát triển của trẻ. Trẻ có phản ứng khác nhau như trẻ nhỏ rơi vào tình trạng trầm cảm và trẻ lớn giận dữ. Cách tốt nhất để giúp trẻ thích ứng sau ly hôn là cả cha mẹ tiếp tục chu toàn vai trò của mình đối với trẻ và tránh xung đột với người chồng hoặc vợ cũ.


Cha mẹ ứng xử với việc ly hôn như thế nào?

Trải qua cuộc ly hôn hay ly thân là một thời gian rất khó cho gia đình. Phản ứng của trẻ tùy thuộc nhiều yếu tố, bao gồm tuổi, tính khí của trẻ cũng như cách vận hành của gia đình trước khi chia tay. Một yếu tố quan trọng khác là khả năng của cha mẹ tập trung vào phản ứng của trẻ trong thời gian đau buồn và căng thẳng này.

Điều quan trọng là tránh đặt trẻ giữa các xung đột của gia đình. Cha mẹ cũng nên cho phép trẻ tiếp xúc với cả cha lẫn mẹ, nếu có thể được.

Trẻ phản ứng thế nào đối với ly hôn?

Mỗi trẻ phản ứng khác nhau tùy lứa tuổi:

*Trẻ rất nhỏ(dưới 5 tuổi) có thể đau khổ, buồn sầu hoặc cáu gắt. Trẻ thường có rối loạn hành vi, chẳng hạn như trẻ có thể “hành động như một em bé”(được gọi là sự thoái lùi).

* Ở tuổi đi học(>5 tuổi), trẻ có thể bị trầm cảm hoặc giận dữ. Đa số trẻ hy vọng ly hôn không xảy ra. Có trẻ cảm thấy tội lỗi, hoặc cố bảo vệ cha mẹ bằng cách tự trách mình. Rối loạn hành vi hoặc triệu chứng bệnh lý (tiểu dầm, khó ngủ, chán ăn) có thể là phương cách để giữ cha mẹ sống chung với nhau.

*Trẻ vị thành niên thường giận dữ. Trẻ có thể gây xung đột ở nhà, học kém ở trường, nghiện xì ke hoặc rượu và những vấn đề hành vi khác như bạo lực, tự sát.

Hậu quả lâu dài của ly hôn trên trẻ là gì?

Ly hôn có thể gây những hậu quả tiêu cực cho trẻ. Một số cảm thấy đau khổ và không hài lòng với đời sống gia đình trong các năm sau ly hôn. Ở tuổi trưởng thành, vài trẻ miễn cưỡng thiết lập mối quan hệ thân thiện với người khác vì sợ lặp lại kinh nghiệm của cha mẹ.

Tuy nhiên, một số khác có thể thích nghi tốt với việc ly hôn. Mặc dù ly hôn là điều đáng buồn, một số trẻ thấy điều đó tốt hơn sống với các xung đột thường xảy ra. Phản ứng của cha mẹ cũng ảnh hưởng trên sự đáp ứng của trẻ.

Làm thế nào giúp trẻ thích ứng với đời sống gia đình sau ly hôn?

*Sự chia ly lúc đầu là thời gian khó khăn nhất cho trẻ cũng như cha mẹ. Mọi người trong gia đình đều cảm thấy mất mát, buồn sầu, giận dữ và đau khổ.

*Cha mẹ cố gắng giúp trẻ tiếp tục các sinh hoạt bình thường như đi học và có bạn.

*Cho phép trẻ biểu lộ cảm xúc. Cho trẻ biết ly hôn không do lỗi của trẻ và không thể làm gì để cha mẹ có thể sống chung lại với nhau.

* Cha mẹ cũng hãy chăm lo sức khỏe bản thân và có các sinh hoạt để được bạn bè và đại gia đình nâng đỡ.

*Không chỉ trích hoặc than trách người chồng/vợ trước mặt trẻ. Mặc dù bạn giận dữ, cũng không nên sỉ nhục hoặc kéo trẻ về phía mình.

* Điều tốt nhất cần làm là giúp trẻ thích ứng bằng cách cho phép trẻ tiếp xúc và tránh xung đột với người chồng/vợ cũ. Anh chị em và các thành viên khác trong gia đình là nguồn nâng đỡ quan trọng cho trẻ.

*Nên nhớ ly hôn là một quy trình đang tiếp diễn. Khi trẻ lớn lên, ảnh hưởng của tình trạng gia đình sẽ thay đổi.

* Nếu cần, bạn có thể tìm đến một chuyên viên tâm lý để được tư vấn cho bạn và trẻ.


BS. Phạm Ngọc Thanh