Trẻ nghe kém (bị điếc) sẽ bị chậm hoặc không phát triển ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, bất lợi trong giao tiếp… Từ đó, gây ra nhiều khó khăn trong việc hòa nhập cộng đồng và tiếp cận với xã hội.


Sự phát triển ngôn ngữ, vận động

Sự giảm sút về sức nghe ảnh hưởng to lớn đến khả năng nói, dẫn đến phản ứng qua lại giữa nghe và nói rất kém. Ở trẻ bình thường, ngay từ khi sinh ra đã biết nghe, dù chưa hiểu gì. Quá trình này diễn ra từng ngày, từng giờ và lâu dần, trẻ sẽ có khả năng bắt chước, hiểu được âm thanh. Khi đã có những khả năng ấy, trẻ có thêm một phương tiện để giao tiếp với người lớn, giúp người lớn và trẻ hiểu dễ đàng hiểu nhau hơn. Khi tập nói và biết nói, những khả năng đó sẽ tạo ra môi trường tốt để mọi người trong gia đình thường xuyên nói chuyện với trẻ, giúp trẻ nói tốt và thông minh hơn. Qua đó, cuộc sống trong gia đình sẽ trở lên đầm ấm hơn và tâm lý trẻ cũng được phát triển tốt hơn.

Điếc không liên quan đến độ tuổi biết đi nhưng lại ảnh hưởng lớn đến dáng đi của trẻ. Trẻ điếc nặng có xu hướng lê chân, thân hình thường nghiêng lệch về một bên khi di chuyển. Người bình thường nghe tiếng bước chân của mình có thể tự điều chỉnh để có những bước chân nhẹ nhàng, uyển chuyển. Với trẻ bị điếc, do không nghe được bước chân của mình, nên không điều chỉnh được bước chân và dáng đi.

Điếc và thư giãn

Mỗi khi gặp tình huống khó khăn, căng thẳng, trẻ bình thường có thể nói ra với mọi người xung quanh hiểu rõ vấn đề để cùng chia sẻ và tìm hướng giải quyết. Bên cạnh việc kiểm tra vận động kém, trẻ điếc thường ở trong trạng thái căng thẳng, dễ xúc động hơn do không thể nói và diễn cảm bằng lời nói. Cơ quan phát âm là cơ quan rất tinh tế, các bộ phận phải hoạt động thật nhịp nhàng, mềm mại và chính xác. Lời nói luôn phải đạt được các yêu cầu về thông tin, trạng thái tình cảm, thậm chí cả tình trạng sức khỏe của người nói. Căn cứ vào vấn đề này, khi luyện nói cho trẻ điếc, bạn cần quan tâm đến vấn đề này để giúp trẻ thư giãn khi tiếp thu.

Sự phát triển trí tuệ, học tập

Mức độ thông minh của trẻ cũng như ở mỗi người biểu hiện qua khả năng làm việc, giao tiếp, thu nhận và xử lý thông tin. Với trẻ điếc, tùy theo mức độ, thời gian và mối quan tâm của môi trường sống xung quanh, sẽ có ảnh hưởng ít hay nhiều đến sự phát triển ngôn ngữ nói. Vấn đề này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ của các bé. Bouten làm thí nghiệm về vai trò của ngôn ngữ trong giải quyết vấn đề và rút ra kết luận:

Trẻ biết nói có suy nghĩ như người lớn, trẻ không biết nói suy nghĩ và hành động giống như… vượn người! theo giải thích của Montpellier thì nhóm biết nói, biết suy nghĩ không phải là do đã biết nói, mà do những nền tảng của trí tuệ và suy luận logic. Nền tảng này cũng là cơ sở cho ngôn ngữ nói. Pinget cho rằng, chức năng ký hiệu giúp trẻ nhận biết ký hiệu rồi suy ra ý nghĩa của vật thể. Đây là chức năng rất đặc trưng của con người để học tập ngôn ngữ nói. Vì vậy, con người dù rất ngu dốt cũng có thể nói được. Ngược lại, loài khỉ dù thông minh đến đâu cũng không thể nói được.

Quan hệ ngôn ngữ - tư duy được nêu lên như sau: nguồn gốc trí tuệ có trước rồi mới đến ngôn ngữ nói. Hình ảnh tư duy dựa vào hệ ký hiệu, hình ảnh dấu hiệu tức là chức năng ký hiệu của ngôn ngữ nói là một biểu hiện. Thực ra, những vấn đề trừu tượng phải diễn đạt bằng lời nói thì dễ hơn rất nhiều so với điệu bộ. Ví dụ, em bé 5 tuổi rất dễ phân biệt đâu là túi sách, đâu là vali, đâu là balo… Nhưng với trẻ 5 tuổi bị nghe kém bẩm sinh, không có khả năng nói thì việc phân biệt và diễn giải sẽ vô cùng khó khăn, thậm chí là không thể. Như vậy, dạy trẻ lành dễ hơn rất nhiều so với dạy trẻ điếc, phải tìm nhiều biện pháp vui vẻ, tích cực trong giảng dạy để bù đắp phần nào sự thiếu hụt thính giác. Do nghe kém nên trẻ ít giao tiếp với thế giới xung quanh, dẫn tới những rối loạn tâm lý, thiếu quan hệ xã hội, thiếu kiến thức và kỹ năng sống. Cũng vì vậy, nên trẻ không biết nói, chậm nói hoặc nói ngọng, tính nết và thái độ không bình thường, dễ thay đổi.

Sự phát triển cá tính

Một người đang bình thường bị điếc đột ngột thì sẽ có cảm giác buồn rầu, tự cô lập, sống thu mình, ít hòa hợp với người khác, tính tình trở nên khó chịu… Với trẻ sinh ra đã bị điếc bẩm sinh thì có thể thích nghi với tật nguyền vì không biết mình bị điếc và nghĩ rằng, mọi người cũng bị điếc như mình. Cá tính được hình thành nhờ vào quá trình sống chung với các trẻ điếc khác hoặc với những người gần gũi. Trẻ dùng các giác quan khác để nhận biết xung quanh và thích nghi với thế giới theo cách của riêng mình. Nói chung, tình cảm của trẻ chịu ảnh hưởng của người xung quanh qua phương thức phản ứng trước các tình huống, hiện tượng, con người. Như vậy, muốn nhìn nhận sự phát triển cá tính và quá trình hình thành nhân cách của trẻ điếc thì phải xét đến 3 nhân tố: trẻ bị điếc, người thân và sự ảnh hưởng qua lại. Trong lĩnh vực tình cảm thì sự khinh miệt, bỏ rơi sẽ đem lại hậu quả nặng nề cho trẻ nghe kém. Đánh giá về mặt phát triển cá tính khó khăn gấp bội lần so vơi đánh giá về mặt phát triển trí tuệ. Chúng ta rất khó đoán được trẻ nghĩ gì, phản ứng như thế nào với cái nhìn của bố, cử chỉ của mẹ và thái độ của anh chị em trong từng hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống.

Sự phát triển tình cảm

Đối với trẻ bình thường, những kích thích thính giác có tác động rất sớm đến những biểu hiện tình cảm, nhất là được cảm nhận những niềm vui. Trẻ sẽ có những giây phút êm đềm qua lời ru của mẹ, tiếng dỗ dành khi hờn dỗi, tiếng đồ chơi ngân vang, tiếng leng keng pha sữa… Đó là nguồn tạo ra cảm xúc tốt đẹp và đồng thời, cũng làm cho thính giác tinh tết hơn. Trong khi, trẻ bị điếc thì hoàn toàn không có được những điều này.

Nguồn: bau.vn
BACSI.com