Trong năm đầu đời, trẻ “giao tiếp” với người lớn thông qua điệu bộ, hành động để diễn tả những điều mình muốn. Tuy chưa thể nói được nhiều nhưng trẻ vẫn có thể “hiểu được” những lời của cha mẹ.


Trẻ chưa nói được nhiều nhưng vẫn có thể “hiểu được” lời của cha mẹ (google image)

“Khả năng” ngôn ngữ

Chúng ta đều muốn nói chuyện với con, kể cả khi bé chưa biết nói và chỉ có thể phản ứng được bằng cách mở to đôi mắt hay ngọ nguậy cái đầu. Chẳng hạn, khi bạn nói: “Con ơi, bố cười với con kìa”, bé sẽ phản ứng với câu nói ấy bằng cách quay ra phía cửa với mong muốn được trông thấy bố. Còn nếu bạn ra lệnh: “Con không được động vào thứ đó”, rất có thể, bé sẽ ngay lập tức nhíu mày và do dự trước hành động của mình. Liệu trẻ có thực sự hiểu được toàn bộ những lời bạn nói hay chỉ những câu đơn giản?

Có sự khác biệt khá rõ ràng giữa các kỹ năng nghe, hiểu và nói trong năm đầu đời của trẻ. Hầu hết, các bé thường phát triển khả năng nghe, hiểu hơn là khả năng nói. Bé có thể hiểu được phần lớn những điều mà người khác giao tiếp với mình nhưng chưa thể diễn đạt trọng vẹn những gì mong muốn bằng lời. Từ một tuổi, bé có thể hiểu được nhiều câu phức tạp hơn mà bạn giao tiếp với bé hàng ngày.

Phát triển kỹ năng giao tiếp của con


- Cần kiên nhẫn: Chẳng bé nào có thể nói ngay lập tức. Cha mẹ không nên quá sốt ruột, hãy chăm chỉ trò chuyện với con hàng ngày dù bé chỉ có thể bập bẹ vài từ với bạn. Không nên ngại giao tiếp với con vì sợ rằng, bé không hiểu mình. Trong lúc nói chuyện với con, nên sử dụng từ ngữ một cách chính xác, cẩn thận, không chọn từ quá dài, phức tạp và bắt đầu bằng những từ ngắn, dễ hiểu.

- Thể hiện bằng hành động: Để con hiểu rõ hơn, bạn có thể minh họa câu nói của mình bằng hành động. Chẳng hạn, khi nói với bé: “Con hãy dọn đống đồ chơi của mình đi!”, bạn cũng nên lấy một món đồ chơi rồi cất vào hộp để làm ví dụ cho trẻ.

- Sử dụng ngôn ngữ cơ thể: Đây là cách giao tiếp “lý tưởng” để giúp bé hiểu nhanh về ngôn ngữ. Khuôn mặt, giọng nói, cái nhíu mày, những động tác khác nhau từ cơ thể… sẽ giúp trẻ hiểu rõ và nhanh hơn về những gì bạn đang nói. Hãy thể hiện ngôn ngữ cơ thể một cách rõ ràng. Khi tỏ thái độ vui vẻ, hãy cười thật tươi với bé. Khi bực mình, hãy để bé thấy cách bạn nhăn mặt hay cau mày.

- Luôn khuyến khích con: Thể hiện thái độ để bé biết được bạn đã hài lòng thế nào khi bé “phản ứng đúng” với những gì bạn yêu cầu. Các bé thường rất hãnh diện khi được bạn khen ngợi. Điều này khiến trẻ nỗ lực hơn vào những lần sau và cải thiện đáng kể khả năng nghe, hiểu của con.

Vũ Phương (bau.vn)

BACSI.com