Pap smear bất thường


BS. Nguyễn Châu Trí
Khoa Phụ - BV Từ Dũ




Dịch tể học :

- Tại Hoa Kỳ, tỷ lệ mắc bệnh là 8/100 000, có khoảng 10 000 bệnh nhân mới mỗi năm. Các bệnh nhân này :

* 50% chưa từng được tầm soát bằng Pap smear
* 10% trong vòng 5 năm không làm Pap smear
* Thường xảy ra ở độ tuổi 45 đến 49

- Trên thế giới ung thư cổ tử cung đứng thứ 2 trong các bệnh ung thư phụ khoa và đứng hàng thứ 3 dẫn đến tử vong.


Tầm quan trọng của Pap smear :

- Ung thư cổ tử cung là loại ung thư dẫn đến tử vong cao nhất ở Mỹ khi chưa có Pap smear.
- Pap smear ra đời vào năm 1941, là 1 phương tiện lý tưởng để tầm soát vì :

* Ung thư cổ tử cung có một giai đoạn tiền ung kéo dài nhiều năm.
* Rẻ tiền, dễ dàng thực hiên ở bệnh n hân ngoại trú.

Yếu tố nguy cơ

- Nhiễm HPV: tình dục không an toàn, nhiều bạn tình. Hoạt đông tình dục sớm
- Thuốc lá
- Suy giảm miễn dịch
- Kinh tế thấp.
- Tiền căn mắc các bệnh hoa liễu.
- Loạn sản âm đạo, âm hộ.
- Trong 5 năm chưa từng làm Pap smear.

Khi nào có thể thực hiện Pap smear

Theo American College of Obstetricians & Gynecologists (ACOG):

- Tầm soát thường xuyên bằng Paps
- Pap nên bắt đầu sau 3 năm sau khi có quan hê tình dục (dưới 21) hoặc từ 21 tuổi trở đi.
- Phụ nữ dưới 30 tuổi tầm soát mỗi năm.

- Phụ nữ trên 30 tuổi tầm soát mỗi 3 năm nếu :

* Kết quả Pap 3 lần đều âm tính
* Pap và HPV test đều âm tính

- Ngừng tầm soát khi :

* Đã cắt hoàn toàn tử cung vì bệnh lý lành tính hoặc đã cắt hoàn toàn tử cung mà không có tiền căn mắc bệnh ung thư.
* Đã cắt hoàn toàn tử cung có tiền căn CIN II, CIN III mà 3 lần âm tính liên tiếp.
* Phụ nữ lớn tuổi độc thân.

Theo United States Preventative Services Task Force (USPSTF ) :
Ngừng ở tuổi 65

Theo American Cancer Society (ACS) :
Ngừng ở tuổi 70 trừ trường hợp nguy cơ cao.

Kết quả bệnh lý

Theo 2001 Bethesda System :
* ASCUS: Atypical cells of unknown significance
Tầm soát mỗi 4 – 6 tháng, nếu 2 lần âm tính sẽ làm mỗi năm.
Nếu có HPV test :

(+) sẽ chuyển sang soi cổ tử cung.
(-) Pap's mỗi năm

* LSIL: Low-grade squamous intraepithelial lesion # CIN 1 => Soi cổ tử cung
* HSIL: High-grade squamous intraepithelial lesion # CIN 2, CIN 3 => Soi cổ tử cung
* AGUS: Atypical glandular cells of unknown significance => Soi cổ tử cung kèm Sinh thiết nội mạc kênh cổ tử cung

Lưu ý :

* Kết quả Pap smear: không có tế bào, quá nhiều máu, viêm, thay đổi do phản ứng :
Lặp lại sau 1 năm
Lặp lại sau 4-6 tháng nếu :

* Tiền căn bất thường pap smear
* Nhiễm HPV
* Suy giảm miễn dịch
* HIV

* Đối với bệnh nhân HIV :
làm Pap mỗi 6 tháng cho đến khi âm tính 2 lần liên tiếp thì se tầm soát mỗi năm
* Đối với phụ nữ hâu mãn kinh :
Không có tế bào: Lặp lại sau 1 năm
ASCUS: sử dụng estrogen gel trong 7 ngày và lặp lại Pap
AGUS: soi cổ tử cung và nạo sinh thiết kênh CTC.