Táo bón là hiện tượng đi tiêu ra lượng phân nhỏ cứng và khô. Tình trạng này xảy ra với số lần đi tiêu ít hơn 3 lần trong một tuần. Người mắc chứng táo bón cảm giác đi tiêu khó khăn và đau vùng hậu môn.

Những triệu chứng khác kèm theo thường là: đầy bụng, cảm giác khó chịu, bực bội. Tuy nhiên, đối với một số người cho rằng mình bị táo bón khi không đi tiêu đều mỗi ngày. Thực ra khó xác định 1 tuần đi tiêu bao nhiêu lần mới gọi là táo bón. Người bình thường có thể đi tiêu 3 lần trong một ngày hoặc 3 lần trong một tuần mà vẫn cảm giác thoải mái với phân vàng nâu, mềm và đóng khuôn. Trong đa số trường hợp, táo bón chỉ xảy ra tạm thời và không gây hậu quả nghiêm trọng. Hiểu biết những nguyên nhân gây táo bón, cách phòng ngừa và điều trị sẽ giúp hầu hết người bệnh giải quyết tốt vấn đề.

Ai bị táo bón?

Trong một nghiên cứu của Viện sức khỏe quốc gia Hoa kỳ năm 1991, thống kê khoảng 4,5 triệu người Mỹ mắc chứng táo bón trong cuộc đời của họ. Hầu hết là phụ nữ, trẻ con và người trên 65 tuổi, đặc biệt phụ nữ có thai thường than phiền về chứng táo bón.

Nguyên nhân nào gây táo bón?

Táo bón xảy ra khi phân trở nên khô và cứng do ruột già hấp thu nước quá mức. Điều này thường do sự co thắt cơ của ruột già bị kéo dài và làm lượng phân đi qua ruột bị chậm lại. Một số nguyên nhân thường gây táo bón: ăn quá ít chất xơ, uống ít nước, thiếu thể dục, do tác dụng phụ của dược phẩm đang dùng, mắc hội chứng ruột kích thích, phụ nữ có thai, tuổi già, không đi tiêu đúng giờ, lạm dụng thuốc nhuận trường hoặc mắc các bệnh lý khác (mời quý bạn đọc xem chi tiết trong các bài đăng trong số chuyên đề này).

Xét nghiệm gì để chẩn đoán nguyên nhân táo bón?
Đa số người mắc chứng táo bón không cần làm các xét nghiệm đắt tiền và có thể tự điều trị hiệu quả khi thay đổi chế độ ăn, lối sống (tập thể dục đều, đi cầu đúng giờ …). Trong trường hợp táo bón kéo dài và tùy theo các biểu hiện kèm theo (ví dụ phân lẫn máu) người bệnh nên đến khám ở các thầy thuốc chuyên khoa để được hướng dẫn thực hiện các xét nghiệm cần thiết (xét nghiệm phân, chụp X - quang ruột, nội soi …).


Điều trị táo bón ?

Mặc dù việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ trầm trọng, thời gian bị táo bón, hầu hết các trường hợp táo bón có thể giải quyết tốt bằng cách thay đổi lối sống và chế độ ăn giàu chất xơ. Tránh dùng thuốc nhuận trường trong trường hợp bị táo bón nhẹ, không thường xuyên. Nếu tình trạng táo bón không cải thiện, cần đến các cơ sở y tế để khám bệnh.

Táo bón có thể gây biến chứng gì?


Một số trường hợp, người mắc chứng táo bón bị bệnh trĩ, dò hậu môn – trực tràng (mạch lươn), rách da hậu môn gây chảy máu khi đi tiêu, sa niêm mạc trực tràng (sa con trê).

Những điều cần lưu ý đối với chứng táo bón:

- Táo bón có thể xảy ra với tất cả mọi người bất cứ lúc nào trong cuộc đời của chúng ta.

- Táo bón thường do chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước, lười vận động và tập thể dục.

Táo bón có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý khác, đôi khi nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, cần quan tâm và phát hiện sớm các nguyên nhân gây táo bón để điều trị thích hợp tại các cơ sở y tế.

bacsigiadinh.org
Theo TS.BS. Lê Thành Lý - Trưởng khoa Nội Tiêu hoá, BV Chợ Rẫy
bacsi.com