Sức khỏe con người gồm có hai vấn đề rõ ràng: đó là sức khỏe về thể chất và sức khỏe về tinh thần. Tuy là hai mặt của một vấn đề nhưng chúng gắn bó chặt chẽ với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, bệnh lý của cơ thể có thể dẫn đến bệnh lý tâm thần và ngược lại.

Những thay đổi về nhận thức

Những quan niệm về bệnh tâm thần của người làm trong ngành y và người dân đã thay đổi nhiều. Đối với những người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần, họ ngày càng yêu nghề hơn, tâm huyết với nghề hơn. Số lượng những người tình nguyện đứng trong hàng ngũ chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng ngày càng nhiều. Những người có nguyện vọng học nhằm nâng cao trình độ ở trong nước cũng như ở nước ngoài tăng lên. Hợp tác trong các lĩnh vực tâm thần học với những nước có nền y học tiến bộ trên thế giới ngày càng được mở rộng như Pháp, Đức, Thụy Điển... tạo điều kiện để nền tâm thần học Việt Nam hội nhập được với tâm thần học thế giới. Với người dân, quan niệm về bệnh tâm thần của họ đã có nhiều thay đổi. Họ đã nhận thấy được rằng bệnh tâm thần là bệnh có căn nguyên rõ ràng chứ không phải là do ma quỷ, thần thánh gây ra. Chính vì vậy khi có vấn đề về tâm thần họ tìm đến những cơ sở khám chữa bệnh chứ không còn đi đến thầy cúng để trừ ma tà như trước kia. Quan niệm về bệnh tâm thần cũng đã được mở rộng gồm những bệnh lý như bệnh trầm cảm, bệnh rối loạn lo âu, những bệnh liên quan đến sang chấn tâm lý, stress, bệnh mất ngủ, bệnh rối loạn dạng cơ thể, rối loạn ăn uống, chán ăn tâm thần làm cho những người có những biểu hiện như đau đầu, buồn nôn, mất ngủ, hay hồi hộp, trống ngực, buồn chán, bi quan trước kia thường đi khám ở những chuyên khoa khác thì nay họ đã sớm tìm gặp bác sĩ chuyên khoa tâm thần và hiệu quả điều trị tốt hơn.



Điện não đồ chẩn đoán bệnh.

Và những tiến bộ

Trước kia, tâm thần học gần như có sự tách biệt với những chuyên ngành khác của y học thì ngày nay khoảng cách đó đã thu hẹp dần và bệnh lý tâm thần có thể thấy và được nhận ra ở người bệnh có những bệnh lý khác, được điều trị kết hợp làm cho tình trạng sức khỏe của người bệnh ngày một tốt hơn. Bệnh lý trầm cảm, lo âu có thể thấy ở những người bệnh bị tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp, những người già mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, viêm đa khớp dạng thấp. Đã có nhiều đề tài nghiên cứu về mối quan hệ giữa tai biến mạch máu và trầm cảm, nhồi máu cơ tim và trầm cảm. Đặc biệt là mối quan hệ giữa bệnh lý tâm thần và thời kỳ thai sản của phụ nữ như những bệnh lý trầm cảm sau sinh, loạn thần liên quan đến thời kỳ thai sản... đã được tập trung vào nghiên cứu. Tâm thần học ở lứa tuổi người già, trẻ em cũng được quan tâm hơn, tạo ra những chuyên ngành sâu trong tâm thần học.

Về mặt dược lý học, việc ứng dụng nhiều loại thuốc mới trong điều trị đã giúp bệnh nhân tâm thần mạn tính cải thiện tốt về hiệu quả điều trị, tuân thủ điều trị và hạn chế được những tác dụng không mong muốn của thuốc.

Một mặt quan trọng trong tâm thần học không thể thiếu được trong quá trình hội nhập với nền tâm thần học thế giới đó là lĩnh vực điều trị về tâm lý học. Hiện nay tại Viện Sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai đã có một phòng điều trị riêng về tâm lý liệu pháp bao gồm các liệu pháp tâm lý cá nhân, tâm lý nhóm, thư giãn luyện tập... Những chương trình hợp tác với nước ngoài về y học tâm thể đem lại các kỹ thuật mới về điều trị tâm lý như kỹ thuật balint, kỹ năng giao tiếp giữa bệnh nhân thầy thuốc, kỹ năng phỏng vấn bệnh nhân...

Tuy nhiên, để phát triển tốt hơn nữa, ngành tâm thần học rất cần sự quan tâm, hợp tác của toàn xã hội.