1.Khái niệm :
- Đông đặc phổi là một tình trạng bệnh lý ở nhu mô phổi, có thể phát hiện được trên lâm sàng và Xquang, do nhiều nguyên nhân.
- Bình thường nhu mô phổi xốp. Trong trường hợp bệnh lý tỷ trọng của nhu mô phổi tăng lên mất tính chất xốp ( nếu cắt nhu mô phổi bỏ vào nước thì nó bị chìm ) do nhu mô phổi bị viêm phù nề, xung huyết, tiết dịch hoặc nhu mô phổi bị xẹp lại. Hiện tượng này được thể hiện một số triệu chứng trên lâm sàng gọi là hội chứng đông đặc.
2. Hội chứng đông đặc trên lâm sàng:
2.1. Hội chứng đông đặc điển hình:

- Khám lâm sàng: sờ rung thanh tăng, gõ đục, rì rào phế nang giảm, rung thanh tăng vì nhu mô phổi bị đông đặc, nên dẫn truyền tiếng rung của thanh âm xa hơn bình thường. Trường hợp thành ngực dầy, sờ khó phát hiện, có thể bổ xung bằng nghe tiếng nói ( 1 - 2 - 3 ) thấy vang hơn bình thường, gọi là tiếng vang phế quản. Gõ đục vì các phế nang chứa dịch viêm xuất tiết, còn ít không khí. Rì rào phế nang giảm và các phế nang viêm xuất tiết, nên luồng khí lưu thông bị hạn chế . Nghe có thể thấy tiếng thổi ống, tiếng ran nổ , ran ẩm thì gần như chắc chắn là có đông đặc phổi.
- Xquang: bóng mờ thuần nhất có giới hạn, khu trú rõ ở một thuỳ hoặc phân thuỳ phổi, có dấu hiệu phế quản hơi.
- Nguyên nhân thường gặp là viêm phổi thuỳ do phế cầu khuẩn hoặc thuỳ viêm lao.
2.2.Hội chứng đông đặc không điển hình:

2.2.1. Đông đặc một diện rộng:
Khám phổi có hội chứng ba giảm. Gặp trong viêm phổi giai đoạn tỳ hoá hoặc viêm phổi kèm theo phù màng phổi.
2.2.2. Đông đặc thể khu trú :
Đông đặc ở gần rốn phổi, xa thành ngực, thường ít phát hiện được bằng khám lâm sàng, có thể nghe thấy ran nổ khu trú, Chẩn đoán dựa vào Xquang phổi có đám mờ khu trú. Gặp trong lao phổi khu trú, viêm phổi vi rút, hội chứng Loeffler
2.2.3. Đông đặc rải rác:
Lâm sàng nghe có ran nổ rải rác hai phổi Xquang có những nốt mờ rải rác hai phổi. Thường gặp trong lao tản mạn, phế quản phế viêm.
2.2.4. Đông đặc co kéo:
Khám phổi: có hội chứng ba giảm kèm theo các biểu hiện co kéo khoảng gian sườn, ngực lép lại, giảm biên độ thở... Do xơ phổi hoặc xẹp phổi .
Xquang: đám mờ khu trú hình tam giác ở phân thuỳ hoặc thuỳ phổi, kèm theo co kéo khí quản, trung thất, cơ hoành và các khoảng gian sườn.
3. Nguyên nhân của hội chứng đông đặc.
- Viêm phổi do vi khuẩn,vi rút, do lao và Mycoplasma pneumoniae, nấm phổi và ký sinh trùng.
- Áp xe phổi giai đoạn đầu.
- Thuỳ viêm lao.
- Xẹp phổi do ung thư, do dị vật.
- Nhồi máu phổi.

Theo yduocvn.com