vàng da sinh lý.

[saobang]

Con tôi 5 ngày tuổi, bị vàng da. Qua chẩn đoán thì cháu bị vàng da sinh lý. Vậy tôi phải làm gì cho con tôi?

[lucky_star]

Phần lớn vàng da thường gặp ở trẻ sơ sinh là vàng da sinh lý(khoảng 50% trẻ sơ sinh). Vàng da sinh lý xảy ra ở trẻ sơ sinh do sự tăng tương đối của hồng cầu, đời sống của hồng cầu ngắn hơn so với người lớn(80 ngày so với 120 ngày ở người lớn). Gan và chức năng hấp thụ, chuyển hóa bilirubin của nó chưa trưởng thành, tăng hoạt tuần hoàn gan – ruột. Vàng da sinh lý thường xuất hiện vào khoảng ngày thứ ba và thường tự khỏi sau 7 ngày và không gây hại.

Trong số các trẻ đẻ non, sự tăng nồng độ bilirubin tự do có khuynh hướng tương tự hoặc chậm hơn so với trẻ đủ tháng và sẽ đạt nồng độ cao nhất khoảng 8-12mg/dl (137-205mmol/L) kể từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 tùy thuộc vào khả năng chuyển hóa và bài tiết của từng trẻ, nhưng hiếm khi kéo dài quá 10 ngày. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong trường hợp bệnh lý, bệnh có thể diễn tiến nặng( thường khi bilirubin>20mg/dl#340mmol/L), gây nguy hiểm đến tình trạng của bệnh nhi hoặc làm tổn thương não dẫn đến các dư chứng nặng nề về sau như liệt, tăng trương lực cơ, điếc…

Do vậy, khi trẻ sơ sinh dưới 2 tuần tuổi được phát hiện bị vàng da, bố mẹ và người nhà không nên vội quy cho hiện tượng vàng da sinh lý mà phải cẩn thận xem lại trẻ. Nên gặp các bác sĩ và nhân viên y tế chuyên khoa sơ sinh để được tư vấn rõ ràng hướng giải quyết cụ thể. Tùy theo tình trạng vàng da và ngày tuổi của bệnh nhi , có thể có chỉ định thăm dò nồng độ bilirubin huyết thanh bằng máy đo bilirubin qua da hoặc xét nghiệm bilirubin máu từ máu lấy ở gót chân(nếu có sẵn các phương tiện này). Vì da trẻ sơ sinh thường xuyên ửng đỏ và che giấu hiện tượng vàng da nên cách dễ nhất để phát hiện trẻ có bị vàng da không là đưa cháu ra chỗ có ánh sáng mặt trời(kín gió) và ấn nhẹ đầu ngón tay trỏ lên trán hoặc mũi trẻ. Khi thả tay ra, vùng da đó sẽ để lộ màu sắc thật(trắng, vàng…) trong vài giây hoặc chà miết nhẹ ngón tay trỏ lên cánh tay trẻ hoặc các vùng da khác cũng sẽ nhìn thấy màu sắc thật của da trong vài giây.

Lưu ý, mức độ và diện tích vàng da có thể phản ánh phần nào sự gia tăng nồng độ bilirubin trong máu nhưng nó sẽ trở nên rất chủ quan khi người xem xét không có kinh nghiệm. Bởi lẽ, da trẻ sơ sinh đa phần ửng đỏ và chúng ta có nhiều màu da khác nhau(trắng, đen, vàng) phản ảnh khác nhau về tính chất của vàng da do tăng bilirubin và hơn nữa, cần phải xem xét sự vàng da dưới ánh sáng tự nhiên chứ không phải dưới ánh sáng của đèn, kể cả đèn neon. Với vàng da chỉ mới diễn tiến ở vùng mặt thì tướng ứng với bilirubin máu khoảng 5ml/dl và có thể xem đang ở mức độ chưa gây nguy hiểm. Vàng da chỉ mới ở mặt tương ứng với 5 ml/dl(#86mmol/L), giữa bụng: 15ml/dl(255mmol/L), lòng bàn chân: 20ml/dl(340mmol/L).