Sỏi đường niệu

[NHMN]

Sỏi tiết niệu là những khối tinh thể kết tụ một số thành phần trong nước tiểu ở đường niệu trên (chủ yếu từ can-xi). Bệnh thường gặp ở lứa tuổi 20 - 60, trung bình có 3% - 4% dân số mắc bệnh, 80% bệnh nhân bị sỏi thận là nam giới.

Nguyên nhân gây bệnh

Bệnh thường do các dị tật bẩm sinh làm ứ đọng nước tiểu như bệnh Cacchi-Ricci, hẹp khúc nối bể thận - niệu quản, thận đa nang, sa niệu quản, niệu quản đôi... hoặc do nhiễm khuẩn đường niệu; uống nước không đủ (dưới 1 lít nước/ngày) hoặc mất mồ hôi nhiều, mắc bệnh tiêu chảy mạn... Hiện nay tỷ lệ mắc bệnh có xu hướng tăng do chế độ dinh dưỡng trong bữa ăn của người dân có nhiều thức ăn giàu protein, đường, natri, oxalat...

Triệu chứng

Cơn đau đến đột ngột, rất dữ dội và chỉ ở một bên. Đau bắt đầu ở vùng thắt lưng rồi lan sang phía bụng, nách và các cơ quan sinh dục. Có lúc đau giảm đi nhưng sau đó lại xuất hiện cơn khác dữ dội hơn. Bệnh nhân có thể nôn, buồn nôn, ra mồ hôi, mạch nhanh nhưng không sốt; buồn tiểu nhưng lại không cảm thấy dễ chịu sau khi tiểu.

Điều trị

Không uống nước vì nước tích tụ làm tăng thêm áp lực cho thận và khiến đau thêm. Nên đến bệnh viện, nằm nghỉ, đắp khăn nóng lên vùng thắt lưng; dùng thuốc chống viêm, chống co thắt và chống đau. Niệu quản có đường kính trong 2-4 mm, luôn có sóng nhu động co bóp tống đi, vì vậy nếu sỏi thận có đường kính nhỏ hơn 5 mm thì 90% có khả năng được thải ra ngoài một cách tự nhiên. Nên dùng một số thuốc hỗ trợ như lợi tiểu, giãn cơ trơn, chống viêm. Chỉ phẫu thuật khi sỏi làm bít tắc đường niệu, gây ứ nước thận, sỏi san hô, sỏi quá lớn gây nhiễm trùng đường niệu kéo dài, không có điều kiện áp dụng các biện pháp phá sỏi bằng sóng xung kích, phương pháp tán sỏi (áp dụng với các trường hợp sỏi lớn) sử dụng sóng xung kích làm vỡ sỏi thành những mảnh đủ nhỏ để có thể thải ra ngoài bằng tiểu tiện hoặc bị phân hủy bằng các loại thuốc. Hiện có nhiều kỹ thuật điều trị như tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da và tán sỏi qua nội soi niệu quản. Sỏi thận rất hay tái phát. Sau 10 năm, có 50% nam và 30% nữ tái phát bệnh, đặc biệt ở những người có tiền sử bệnh trong gia đình hoặc bị mắc bệnh khi còn trẻ.

Phòng bệnh qua chế độ ăn uống

Hạn chế chất can-xi, protein, oxalat, purin, thức ăn mặn... Quan trọng nhất là uống thật nhiều nước (2-3 lít nước mỗi ngày), bảo đảm bài tiết 1,5 lít nước tiểu hằng ngày và nên dành thời gian vận động. Đậu nành chứa rất nhiều oxalat, ăn quá nhiều sẽ khiến can-xi và oxalat kết dính thành khối gây ra sỏi thận. Tùy theo nguyên nhân gây sỏi, người bệnh cần có chế độ ăn khác nhau:

Sỏi canxi: Giới hạn lượng can-xi đưa vào <600 mg/ngày, gia tăng chất xơ (từ rau và trái cây). Không nên dùng các loại nước "cứng".

Sỏi oxalat: Không ăn măng tây, đậu cô ve, củ cải đường, đào lộn hột, rau diếp, đậu bắp, nho, mận, khoai lang và trà. Cảnh giác với thức ăn chua hay các viên vitamin C liều cao.

Sỏi axit uric: Các sỏi này liên quan đến chuyển hóa purin và đôi khi là một biến chứng của bệnh gút. Nên giảm ăn những chất có purin (thức ăn quá nhiều đạm).

Các bài thuốc Nam chữa sỏi thận: Rễ cỏ tranh, bông mã đề, kim tiền thảo, rau ngò ôm, chuối hột... hoặc dùng lá hẹ, trái dứa giã nát lấy nước uống cùng nước dừa xiêm, ngày 3 lần. Hoặc: Kim tiền thảo có tác dụng giải nhiệt, lợi niệu, bài sỏi (giúp tiểu ra sỏi). Cải soong lợi tiểu, thanh huyết, giải nhiệt và giảm đau, nên ăn 100-150 g/ngày. Bài thuốc Tán thạch khiêm thang được tiến sĩ Dương Minh Sơn (Viện Y học cổ truyền) bào chế từ một phương thuốc gia truyền gồm các vị như râu mèo, hoạt thạch, uất kim... cũng điều trị bệnh rất hiệu quả.

[ngodong90]

bên kia thấy ghi là uống 1,5l nước một ngày bên này lại ghi là 2-3l không biết thế nào là đủ nhỉ(mức tối thiểu ý).

[members]

Lượng nước đưa vào cơ thể còn tùy thuộc vào tuổi, mức độ hoạt động... những con số 1,5l, 2l, 3l... chỉ là tương đối. Những người bị sỏi đường niệu thì nên uống nước nhiều hơn bạn à, và lương nước đưa vào cơ thể, vd như 3l, thì không chỉ tính lượng nước bạn uống vào, mà còn tính cả lượng nước trong các thực phẩm, vd như trái cây. Bạn nên bổ sung 2l/ngày nhé, nếu có vận đồng hay ra mồ hôi nhiều thì nhớ tăng lên nhé.

[sucsongmoi]

tôi sau khi bị đau thắt lưng bên trái, đưa đi khám tại Trung tâm Y tế Hòa Hảo của TP.HCM. Bác sĩ chẩn đoán bị sỏi thận dạng san hô. Theo phim X-quang thì tôi thấy có sỏi hình cong dài khoảng 4 cm, nơi to nhất khoảng 1 cm và nơi nhỏ nhất khoảng 0,1 cm (phim X-quang chụp to cỡ 40 cm x 60 cm). Theo lời khuyên của bác sĩ là phải mổ ngay nhưng vì tôi còn quá khó khăn nên chưa thể mổ được.



Hiện tại tôi vẫn tiếp tục uống thuốc theo toa bác sĩ như sau: 1. Domitazol ngày 3 viên/3 lần; 2. Buscopan ngày 3 viên/3 lần; Diclofenac ngày 3 viên/3 lần; Betasiphon ngày 3 ống/3 lần, các loại này uống 15 ngày liên tục; Bài thạch ngày 12 viên/3 lần, uống 30 ngày liên tục; uống trên 2 lít nước mỗi ngày. Nhưng hiện nay tôi vẫn cứ đau âm ỉ nơi hông thắt lưng trái và nhiều lúc đi tiểu có ra máu cục lợn cợn. Hiện có một số người bày tôi nên cho ăn trái chuối chát hay còn gọi là chuối hột, có thể ăn chín hoặc phơi khô tán ra bột uống cũng có thể chữa được sỏi thận. Như vậy đúng hay sai? Đề nghị cho tôi lời khuyên về cách điều trị (để không phải mổ)

[Bs.ThienHuong]

Sỏi thận san hô là một dạng bệnh điều trị rất khó khăn, ngay cả với trường hợp phải mổ lấy sỏi. Nếu chưa thể phẫu thuật được thì nên uống thuốc theo toa bác sĩ đã cho để điều trị triệu chứng và hạn chế những biến chứng do sỏi gây nên như nhiễm khuẩn, tiểu ra máu, đau, bí tiểu...

Trong số thuốc bạn đang dùng có 1 loại (Diclofenac) có ảnh hưởng kích ứng đến dạ dày. Tuy nhiên bạn có thể khắc phục bằng cách uống thuốc sau bữa ăn.

Hiện nay điều trị nội khoa bằng thuốc đã có nhiều tiến bộ song cần xác định và chỉ định đúng với từng loại sỏi, tính chất, kích thước, số lượng, vị trí của viên sỏi thì điều trị nội khoa mới có hiệu quả.

Trong điều kiện của bạn hiện nay, ngoài uống thuốc như trên, bạn có thể dùng thêm kim tiền thảo, chuối hột sắc uống thay nước hằng ngày. Tuy nhiên cần được tái khám kiểm tra định kỳ để kịp thời xử lý những biến chứng do sỏi gây nên. Nếu có điều kiện, nên đến khám để được điều trị tại BV Bình Dân.

[cheryl]

Bạn mình bị sỏi niệu quản, nghe nói có phương pháp tán sỏi, như vậy có an toàn không vậy mọi người ?

[bsnhanhnhi]

Trong tất cả sỏi tiết niệu, sỏi niệu quản hay thường gặp và nguy hiểm nhất do sỏi niệu quản là sỏi từ thận di chuyển xuống niệu quản. Niệu quản là con đường độc đạo dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang, nếu niệu quản bị tắc do sỏi thì thận sẽ giãn dần, ứ nước, ứ mủ và thận bị hủy hoại dẫn đến nguy cơ tử vong.
Bên cạnh các phương pháp điều trị sỏi thông thường như: tán bằng hơi, sóng siêu âm, thuỷ lực…thì phương pháp tán sỏi Laser Holmium là một ứng dụng mới của laser trong lĩnh vực tán sỏi mang lại hiệu quả cao và an toàn !

[cheryl]

Phương pháp tán sỏi này có hơn gì với các phương pháp tán sỏi khác không bác sĩ ?

[bsnhanhnhi]

Ưu điểm của phương pháp tán sỏi Laser Holmium

- Holmium laser có thể tán được tất cả các loại sỏi.

- Tán được những viên sỏi có kích thước lớn.

- Không gây tổn thương niệu quản

- Thời gian tán sỏi trung bình chỉ 30 phút.

- Thời gian nằm viện ngắn (trung bình là 2 ngày)

[cheryl]

Chị mình bị sỏi thận hai bên, kích thước gần 0,5cm, nếu vận động nhiều thì rất đau đớn, nước tiểu sẫm màu. Mình lo bệnh đã biến chứng, xin hỏi bác sĩ có nên phẫu thuật không?

[bsvuive]

Sỏi thận là một dạng của sỏi niệu, thường xuất hiện ở nơi có dòng nước tiểu yếu hoặc đường tiểu quá nhỏ, uốn khúc, bị hẹp hay tắc nghẽn. Sự di chuyển của sỏi, nhất là những sỏi có gai nhọn sẽ cọ xát vào đường niệu gây ra những cơn đau lưng, đái ra máu nếu sỏi ở thận, niệu quản. Khi sỏi cọ xát vào đường niệu thì nguy cơ niêm mạc bị phù nề, viêm là điều kiện tốt cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm nhiễm đường tiểu. Người bệnh sẽ thấy đau lưng, đái buốt, đái rắt, đái đục. Nếu nhiễm khuẩn nặng sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như suy thận. Nếu thận mủ toàn diện có thể phải cắt bỏ thận. Bế tắc đường tiểu làm tồn đọng nước tiểu gây viêm nhiễm lâu ngày sẽ dẫn đến xơ hóa thành đường tiểu kể cả đài thận. Hậu quả của xơ hóa sẽ dẫn đến giảm chức năng co bóp đường tiểu, chít hẹp làm bế tắc đường tiểu, tồn đọng nước tiểu. Viêm nhiễm nặng ở đường tiểu còn làm hoại tử đường tiểu, xuất hiện các lỗ rò ở bàng quang, niệu quản, đã có những trường hợp vỡ thận và vỡ bàng quang do sỏi. Sự hiện diện lâu ngày của sỏi hai bên niệu quản hay sỏi thận một bên còn bên kia sỏi niệu còn dẫn đến hiện tượng vô niệu (không có nước tiểu). Chức năng thận sẽ bị giảm nếu có sỏi ở hai bên thận, nhất là khi có sự kết hợp của viêm nhiễm gây ra suy thận. Sỏi của chị bạn đang ở dạng nhỏ, chỉ cần phẫu thuật nội soi hoặc tán sỏi ngoài cơ thể. Hiện nhiều bệnh viện có thực hiện phương pháp này.

[good-health]

Thưa bác sĩ, ba tôi mấy năm trước có sỏi đường niệu, đã phẫu thuật, nay chụp XQ lại thấy không có sỏi, có khi nào chụp XQ mà ko phát hiện được sỏi không ạ ?

[Bs.ThienHuong]

Trong các thành phần của sỏi đường tiết niệu có loại sỏi cản quang nhưng cũng có những loại sỏi không cản quang. Những loại sỏi cản quang khi chụp thận không chuẩn bị có thể phát hiện được. Tuy vậy có hơn 10% sỏi thuộc loại không cản quang nên khi chụp Xquang hệ thống tiết niệu không chuẩn bị rất có thể không phát hiện thấy sỏi, vì vậy khi có các triệu chứng lâm sàng nghi là sỏi đường tiết niệu mà chụp Xquang hệ thống tiết niệu không thấy sỏi thì chưa nên kết luận là không có sỏi tiết niệu. Để khắc phục tình trạng này, người ta khuyên nên chụp niệu đồ tĩnh mạch sẽ cho thấy hình ảnh sỏi tiết niệu và còn cho biết chức năng của 2 thận. Trong trường hợp cần thiết nên chụp cắt lớp vi tính kết hợp để phát hiện các loại sỏi nhỏ.

[thuycb]

hi thank ban nhieu,minh chi bi soi than phat hien som nen chua bang dong y cung khoi roi