Chỉ áp dụng những hình phạt khả thi

Tâm sự mẹ có con trai 13 tuổi: "Mới 13 tuổi, con trai của chúng tôi đã cho mình là người lớn. Đã hơn một lần nó làm bố mẹ nó thất vọng. Vừa rồi tôi đã bắt gặp nó uống bia. Tôi đã phạt nó hai tháng không được ra khỏi nhà vào buổi tối và cứ hai ngày quét nhà một lần.

Thế nhưng nó không thực hiện nghiêm túc. Một lần nó đi lúc tôi vắng nhà, lần khác - khi tôi bận gặt quần áo. Cũng có khi bỏ bê, không quét nhà. Có cách nào dạy con tốt hơn?"

Lời chuyên gia: Quy định hình phạt dài như vậy là sai lầm. Hậu quả sẽ thích nghi với nó, bắt đầu học cách sống với hình phạt và xoay sở, tìm cách vượt qua. Trong đó trẻ sử dụng đủ loại mánh khóe, dối trá và lặng lẽ vi phạm.

Sẽ hiệu quả hơn, nếu hình phạt có thời gian ngắn hơn và trẻ thực hiện nghiêm túc. Vậy nên, thay vì hai tháng phạt không ra khỏi nhà, chỉ cần thí dụ "giam lỏng" con trai ba ngày đúng nghĩa của nó.

Không nên coi việc quét nhà như một hình phạt. Vả lại giúp đỡ cha mẹ là nghĩa vụ của con cái. Trẻ cần phải thực hiện vô điều kiện. Và sẽ áp dụng hình phạt khác - trường hợp đối tượng không hoàn thành nghĩa vụ.

Thay vì quát tháo, hãy chứng tỏ sự quan tâm của mình với những việc của trẻ

Tâm sự mẹ con trai 7 tuổi: "Tôi càng bất lực với con trai. Những mệnh lệnh dạng: "Đứng im!", quát tháo hoặc nện vào mông đều như nước đổ lá khoai. Buổi chiều, lúc đón con, tôi thường giải quyết một số công việc qua điện thoại. Khi ấy con trai phá bĩnh. Nó kéo tay, dừng lại và không muốn đi tiếp. Lúc về nhà tôi thường nhốt con vào phòng, để trừng phạt nó, song cũng không giúp được gì. Có thể làm gì, để con trai ngoan hơn?

Lời chuyên gia: Trước khi quát con (quát tháo là dấu hiệu bất lực), trước hết cần phải xác định, tại sao con hành động như vậy. Có thể vì lý do nào đó nó cảm thấy bị hắt hủi và vì thế muốn thu hút sự quan tâm của bố mẹ?

Dường như bà mẹ trên tỏ ra ít quan tâm đến những vấn đề của con trai, vì thế nó phá bĩnh. Sau buổi tan học, trẻ lớp một thường khao khát sự hiện diện của mẹ, nó muốn kể cho mẹ biết, chuyện gì xảy ra trong ngày, bản thân nó đã làm những gì, có thể khoe mẹ thí dụ - bức tranh mới vẽ. Sự thiếu quan tâm của mẹ khiến nó phát sinh bực tức, thất vọng, hung hãn. Thỉnh thoảng trẻ nhỏ muốn có bố - mẹ như là của riêng.

Cũng quan trọng, khi người lớn chứng tỏ sự tôn trọng với con trẻ. Trường hợp đã nhất thiết phải nói chuyện qua điện thoại di động trước mặt con, cần phải thông báo: " Mẹ xin lỗi, nhưng có cuộc gọi quan trọng. Lát nữa mẹ con ta tiếp tục câu chuyện". Khi ấy trẻ sẽ nhanh hiểu ra vấn đề và vui vẻ chờ đợi.

Hành động nóng giận trong những bối cảnh như vậy được trẻ ghi nhận từ việc làm bất công và hoàn toàn không có kết quả. Trái lại, nó khơi dậy trong trẻ tình cảm chán ghét mẹ.

Cách thức giải quyết vấn đề duy nhất là cởi mở với nhu cầu của trẻ, trò chuyện với nó về "công việc" của nó, cùng con làm bài tập về nhà, bày tỏ tình cảm đằm thắm, đơn giản... quan tâm tới con trẻ.

Trẻ lúc nào cũng cần phải cảm thấy, bản thân được chấp nhận và chỉ những hành vi xấu mới làm bố mẹ tức giận. Vì thế, hãy tránh những lời khẳng định dạng: "Dế là đứa con hư, mẹ (bố) không yêu con!".


Không mua chuộc con

Tâm sự mẹ con gái 12 tuổi: "Con gái tôi đang học lớp 5 và không thích học. Nó nói rằng, không có gì chán bằng ngồi đọc sách. Để khuyến khích con chăm học, tôi tuyên bố, thưởng cho năm ngàn đồng - nếu được điểm tám, mười ngàn - nếu được điểm mười cho tất cả các môn học.

Có lẽ đó là giải pháp tốt, bởi từ ngày áp dụng chế độ thưởng tiền, con tôi học khá hẳn. Thế nhưng chồng tôi lại kịch liệt phản đối - ông bảo, như thế là mua chuộc...".

Lời chuyên gia: Chồng chị nói đúng. Không nên dùng tiền cũng như dùng mọi thứ hàng hóa để thưởng cho những điểm tốt. Việc "định giá" vô tình xui khiến trẻ học không phải vì kiến thức, mà vì phần thưởng là suốt ngày nghĩ về điều đó. Nó sẽ mất động cơ, khi không nhận được tiền. Hoặc tiến tới "khủng bố" cha mẹ: "Nếu không mua cho con xe máy, con không đi học!" (?!).

Cũng sai lầm, nếu tuyên bố: "Mẹ sẽ mua đôi giày con vẫn ao ước, nếu thi đỗ điểm cao". Đó cũng là sự mua chuộc. Nếu muốn động viên con học tốt, có thể làm cho con hiểu, kiến thức đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với cuộc sống, thí dụ - "Nếu học giỏi, sau này con sẽ dễ kiếm được nghề nghiệp như ý".

Trẻ sẽ hào hứng học, nếu bố mẹ biết cách khơi dậy mối quan tâm của trẻ với môn học nào đó. Thỉnh thoảng nên cùng trẻ đi thăm các viện bảo tàng, tìm kiếm thông tin thú vị trên mạng internet hoặc cùng xem phim tài liệu, khoa học...

Những việc nên tránh, bởi vô hiệu

Đánh đập: trẻ chỉ nghĩ về nỗi đau và sự bất công, thay vì hành động khiến nó bị trừng phạt. Các hình phạt về thể xác lấy mất lòng tự trọng, trẻ cảm thấy bị hạ nhục, khơi dậy lòng hận thù và nhiều tình cảm tiêu cực khác.

Sỉ nhục: Khi quở mắng, thí dụ - "Đần như con bò!", bạn đã hạ thấp cảm giác giá trị bản thân đứa trẻ.

Doạ nạt: "Không ăn hết bát cơm, ma cà rồng sẽ ăn thịt!". Thứ nhất, hình phạt để phát huy hiệu quả phải có thực; thứ hai - không nên gây cho trẻ tâm trạng hoảng loạn.

Tước đoạt của trẻ cái, mà bản thân nó được hưởng: Thí dụ - "Hôm nay không được ăn tối, vì bị điểm kém!". Nhiệm vụ của cha mẹ là thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của trẻ. Nó sẽ tủi thân, nếu không được như vậy.

Ruồng bỏ: Thí dụ, bắt con úp mặt vào góc tường, nhốt trẻ một mình trong phòng tối. Khi ấy trẻ sẽ cảm thấy bản thân không cần thiết, bị hạ nhục và xuất hiện tâm lý trả thù.

Những hình phạt có hiệu quả

- Ca thán, nhắc nhở, ngôn ngữ cử chỉ, thí dụ - lắc đầu, nghiêm nét mặt, xua tay...

- Gánh chịu hậu quả - thí dụ, "Nếu tiếp tục làm gẫy bút màu, cứ dùng bút gẫy mà vẽ, bố không mua bút mới".

- Tước bỏ một số quyền hạn nhất định trong thời gian nào đó - thí dụ, "Nếu không biết ngồi ăn trong phòng khách, ngày mai một mình ăn trong bếp".

- Từ chối thú vị đã hứa, thí dụ - "Chưa lau xong bàn, con chưa được phép xem chương trình hoạt hình".

- Bù đắp mất mát, thí dụ - "Con quên mời bà, bây giờ hãy ra xin lỗi".

- Làm việc gì đó để bày tỏ sự sám hối - thí dụ, "Con đã mắng oan em bé, Bây giờ vẽ tặng em một bức tranh"

7- Khơi gợi cảm giác mắc lỗi - thí dụ, "Tuần này chúng ta không đến thăm ông bà, bởi mẹ xấu hổ, nếu ông bà hỏi tại sao con không được phiếu bé ngoan..."

Sưu tầm/webphunu.net

BACSI.com