[size=medium]

Khi nam diễn viên James Gandolfini qua đời vào mùa hè năm 2013, ở độ tuổi 51, một bác sỹ chuyên khoa tim nổi tiếng mô tả về ông là "một bệnh nhồi máu cơ tim đang đợi để xảy ra." Ngôi sao phim Sopranos bị thừa cân và ít hoạt động, vào buổi tối ông ấy mất, ông ấy đã nuông chiều bản thân bằng một bữa gồm các thức ăn giàu chất béo, bia và rượu rum. Nói tóm lại, ông ấy không chăm sóc bản thân, và sự thiếu kỷ luật tự giác này đã góp phần vào cái chết của ông.

Các nhà khoa học từ lâu đã biết rằng tính cách là một yếu tố dự báo tốt về tình trạng sức khoẻ và cái chết trong tương lai. Trong thực tế, những nét tính cách là những thầy bói tốt hơn là trí thông minh hoặc địa vị kinh tế xã hội, không chỉ đối với bệnh nhồi máu cơ tim mà còn cho tình trạng sức khoẻ kém nói chung và chết sớm. Nhưng không dễ đánh giá tính cách theo một phương pháp đáng tin cậy khi những sự tự báo cáo của bản thân thường nổi tiếng là đầy thành kiến và sai lầm.

Đó là lý do tại sao nhà tâm lý Joshua Jackson, ở đại học Washington University ở St. Louis, hướng đến bạn bè. Ông và các đồng nghiệp cho rằng, thay vì hỏi các đối tượng về những kiểu tính cách của họ, họ sẽ kết hợp những đánh giá của nhiều người bạn thân của họ -- để xem liệu những đánh giá về tính cách của bạn bè là một yếu tố dự báo về cái chết tốt hơn.

Họ sử dụng một cơ sở dữ liệu hiện có được gọi là Kelly/Connolly Longitudinal Study. Quay trở về những năm 1930, 600 người ở độ tuổi 25 - 300 cặp đã đính hôn - tham gia tình nguyện cho một nghiên cứu về tình cách và những cuộc hôn nhân mới bắt đầu. Nghiên cứu này bao gồm những đánh giá về tính cách bởi 5 người bạn thân -- đa số họ là những thành viên tham dự tiệc cưới. Nó cũng bao gồm những bản tự đánh giá về tính cách. Năm ngoái -- 75 năm sau nghiên cứu gốc bắt đầu -- các nhà khoa học theo dõi phần lớn những người tham gia tình nguyện ban đầu -- hoặc ít nhất là những lời cáo phó (sơ lược tiểu sử người chết) của họ. Vì vậy họ có thể so sánh những quan điểm của bạn bè với những quan điểm của người tham gia về bản thân họ - và xem cái nào là yếu tố dự báo tốt hơn về sống và chết.

Bạn bè đã xác định tốt hơn về những nét tính cách có liên kết đến cái chết, được miêu tả trên tạp chí Psychological Science. Cụ thể là, những người đàn ông trẻ được nhìn nhận bởi các phù rể là có ý thức và cởi mở trước kinh nghiệm -- những người đàn ông đó sống thọ nhất. Tính ý thức (Conscientiousness) và tính cởi mở (openness) là hai trong số 5 nét tính cách lớn. Người có ý thức là người sẵn sàng làm bổn phận và có kỷ luật và tổ chức và đáng tin cậy, trong khi người cởi mở là người tò mò về mặt trí tuệ và có óc sáng tạo. Đàn ông với hai nét tính cách trên thì sống lâu hơn - những người thiếu những nét tính cách đó thì chết sớm hơn.

Đối với phụ nữ thì sự việc lại khác. Mức độ của tính dễ thương (agreeableness) và sự ổn định cảm xúc (emotional stability) cao-- được xác định bởi những cô phù dâu và bạn bè thân thiết khác của họ -- là yếu tố dự báo tốt nhất về tuổi thọ. Sự ổn định cảm xúc là đối lập với sự bất ổn tâm thần (neuroticism) -- xu hướng đối với sự tức giận, lo lắng và trầm cảm -- trong khi tính dễ thương bao gồm sự hợp tác và lòng từ bi. Các phát hiện đó phải được xem xét trong bối cảnh lịch sử, các nhà khoa học lưu ý: các đối tượng bước vào tuổi trưởng thành trong những năm 1930, khi những nét tính cách tích cực đó biểu thị cho một cô vợ vô tư lự và biết thông cảm, giúp đỡ, người lãnh đạo về mặt cảm xúc của gia đình.

Những bản tự thông báo của đàn ông cũng khá tốt trong việc dự đoán sống và chết, dù không tốt bằng những đánh giá của bạn bè. Những bản tự thông báo của phụ nữ không dự báo về cái chết.



Nguồn:http://www.huffingtonpost.com/wray-h...b_6184476.html[/size]