Đã có một thời, suy tuyến sinh dục nam khởi phát muộn bị bỏ quên vì triệu chứng mơ hồ và khác nhau tuỳ người. Một số quý ông không tự nhận mình “yếu”, các bác sĩ cũng không nghĩ testosterone thấp lại là thủ phạm.

Vì vậy, họ thường hướng chẩn đoán đến những bệnh lý khác như trầm cảm hoặc cho đây là tình trạng lão hoá cơ thể và khuyên bệnh nhân nên chấp nhận. Hiện nay mọi việc đã thay đổi.

Nam giới cũng… mãn kinh!

Nam giới từ 40 - 55 tuổi có thể sẽ trải qua hiện tượng như mãn kinh ở phụ nữ, gọi là tắt dục nam (andropause) hoặc mãn kinh nam (male menopause). Hiện tượng này hiện nay được gọi bằng các thuật ngữ mới như: suy giảm một phần androgen ở nam giới cao tuổi (Partial androgen deficiency in the aging male), suy tuyến sinh dục nam khởi phát muộn (late-onset hypogonadism). Tuy nhiên, nam giới không có triệu chứng rõ ràng của mãn kinh. Cả nam và nữ đều có giảm nồng độ nội tiết tố sinh dục trong máu. Ở nữ, đó là estrogen và ở nam, là testosterone.

Những thay đổi cơ thể đàn ông sẽ không đột ngột, có thể kèm thay đổi hành vi, tính tình. Họ cảm thấy mệt mỏi, giảm sức mạnh, giảm linh hoạt thể chất, đồng thời giảm cả ham muốn tình dục và có thể gây ra nhiều rối loạn khác. Suy giảm nội tiết tố ở nam giới có thể kéo dài đến hàng chục năm, diễn ra từ từ. Sang chấn tâm lý, rượu, tai nạn, phẫu thuật, thuốc, béo phì và nhiễm trùng có thể khởi đầu cho việc suy giảm nội tiết tố ở nam giới.


Không chỉ chán yêu, còn hệ luỵ khác

Testosterone được sản xuất từ tinh hoàn và tuyến thượng thận, là nội tiết tố sinh dục của nam, giống như estrogen ở nữ. Testosterone giúp tổng hợp protein, cần thiết cho hoạt động tình dục và làm cương dương vật. Nó cũng ảnh hưởng đến nhiều hoạt động chuyển hoá như sản xuất tế bào máu trong tuỷ xương, tạo xương, chuyển hoá mỡ, đường, chức năng gan và làm tuyến tiền liệt to ra. Từ khoảng 30 tuổi, nồng độ testosterone trong máu giảm khoảng 10% mỗi mười năm. Đồng thời, một yếu tố khác trong cơ thể, chất protein kết hợp với testosterone (Sex binding hormone globulin) gia tăng. Chất này kết hợp với testosterone, làm giảm testosterone tự do trong máu, do vậy làm giảm tác dụng của testosterone trên các mô cơ thể.

Suy tuyến sinh dục nam khởi phát muộn thường kèm với giảm testosterone. Bất kỳ đàn ông nào cũng bị giảm testosterone nhưng mỗi người có biểu hiện mỗi khác. Suy tuyến sinh dục nam khởi phát muộn thường xảy ra ở nam giới trên 40 tuổi và chiếm tỷ lệ 30% ở đàn ông 50 tuổi. Hậu quả của testosterone thấp là giảm hoạt động tình dục, thay đổi thói quen, cách cư xử, tâm lý, xúc cảm, giảm khối lượng cơ, giảm sức mạnh cơ, tăng khối lượng mỡ ở bụng và phần trên cơ thể, loãng xương, đau lưng, nguy cơ tim mạch.


Điều trị sớm sẽ cải thiện được


Mặc dù nồng độ testosterone ở nam giới giảm theo tuổi nhưng không phải ai cũng mắc phải. Triệu chứng mỗi người cũng khác nhau. Xét nghiệm máu có thể giúp chẩn đoán chính xác và nếu được điều trị sớm sẽ cải thiện sức khoẻ, chất lượng sống cho bệnh nhân.

Điều trị bổ sung testosterone

Là phương pháp điều trị hiệu quả, có tác dụng tăng sức sống; tăng ham muốn tình dục; cải thiện khả năng cương; cải thiện tinh thần; giảm buồn rầu, giận dữ, kích thích, mệt mỏi; tăng khối lượng cơ; giảm mỡ; tăng sức mạnh và độ bền cơ bắp; giảm hao hụt khối lượng xương; đặc biệt giảm nguy cơ tim mạch. Phương pháp này cho hiệu quả sau 3 – 6 tháng điều trị, thích hợp với hầu hết mọi nam giới bị suy giảm nội tiết tố nam. Tuy nhiên, người bị ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, bệnh gan, bệnh tim, phù, phì đại tuyến tiền liệt, bệnh thận, đái tháo đường… không nên áp dụng.

Thay đổi lối sống

Thay đổi lối sống theo hướng tích cực cũng góp phần cho việc điều trị thành công chứng suy tuyến sinh dục nam khởi phát muộn, bằng cách thực hiện chế độ ăn hợp lý, giảm thuốc lá và rượu, tập thể dục đều đặn, tránh và điều trị căng thẳng thần kinh nếu có.

Theo TS.BS Từ Thành Trí Dũng- SGTT
Bacsi.com