Các chỉ dấu khởi đầu là những cơn ho kéo dài không dứt. Sau đó là các cơn sốt. Và trong một lần bị ho dữ dội vào lúc 4 giờ sáng, Oswaldo Juarez, 19 tuổi, người Peru, sang Hoa Kỳ học tiếng Anh, cảm thấy có gì đó đang dâng lên trong cổ họng. Anh chạy vội ra bồn rửa mặt và nôn ra một đống máu. Juarez tự nhủ” Mình ch ắc ch ềt bởi vì khi ho ra máu là tệ hại lắm rồi.”

Ðiều đó đúng là tệ hại, nhưng không chỉ cho cá nhân Juarez Các bác sĩ cho hay các trận ho kéo dài của Juarez là chỉ dấu của điều mà họ vừa lo ngại vừa trông đợi từ nhiều năm nay, Đó là trường hợp đầu tiên của một hình thức bệnh lao dễ lây lan, tấn công mạnh và có khả năng chống lại hầu như tất cả các loại thuốc trị ho lao.

Theo Bác Sĩ David Ashkin, một trong những chuyên gia hàng đầu tại Hoa Kỳ về bệnh lao, loại bệnh lao của Juarez, được gọi là loại lao phổi kháng thuốc cực độ (extremely drug-resistant XXDR TB), chưa hề thấy ở Hoa Kỳ trước đây . XXDR TB rất hiếm thấy đến nỗi người ta tin rằng chỉ có vài người nữa trên thế giới là mắc bệnh này. Bác sĩ Ashkin nói “Anh ta đúng là người mang loại bệnh lao của tương lai.“Ðây là loại lao mới mà người ta ít khi nói đến. Ðây là loại mà chúng tôi rất sợ vì không biết chắc là sẽ chữa trị ra sao.”



Bốn mươi năm trước đây, thế giới tưởng đã có cách trị lao phổi và bất cứ bệnh truyền nhiễm nào khác nhờ loại thuốc mới là trụ sinh (antibiotics). Nhưng vì người ta đã dùng quá nhiều cũng như dùng sai mục đích của loại thuốc thần diệu này nên ngày nay tất cả các bệnh truyền nhiễm ghê gớm hàng đầu trên trái đất này, kể cả lao phổi, sốt rét và HIV đều thay đổi cấu trúc của chúng ở mức nhanh chóng đáng sợ,.

Nếu thuốc men là giải pháp con người tìm ra để đối phó với các loại bệnh nguy hiểm thì vấn đề từ thuốc men cũng do con người tạo ra. Ở khắp nơi trên thế giới, từ Phi Châu sang đến Á Châu, các loại bệnh tật không thuốc nào chữa được đã thấy xuất hiện vì người dân nghèo tự đi mua thuốc hoặc được kê toa thuốc mà không được theo dõi kỹ càng đã đưa đến tình trạng “lờn thuốc.”

Các khoa học gia đã xác nhận là tại Cambodia có một loại bệnh sốt rét kháng thuốc đang, đe dọa hiệu năng của phượng pháp trị liệu duy nhất hiện có đối với bệnh sốt rét, một căn bệnh giết hại một triêu người mỗi năm trên thế giới

Tại Phi châu một dòng bệnh HIV mới rất khó trị đã được phát hiện trên khoàng 5% trong số các bệnh nhân mới . Tỉ lệ lờn thuốc của HIV trên toàn cầu đã tăng vọt lên tới 30%
Tại Hoa kỳ , các bệnh nhiễm khuẩn kháng thuốc đã gây tử vong cho hơn 65,000 người vào năm ngoái--hơn cả tổng số trường hợp tữ vong vì ung thư tiển liệt tuyến và ung thư ngực công lại. Hơn 19,000 người đã chết vì nhiễm khuẩn staphylococcus (staph disease) không thôi, trong khi đó tại Na Uy bệnh nảy đã bị hoàn toàn xoá bỏ vì việc sử dung trụ sinh hết sức giới hạn
Loại bệnh lao của Juarez làm các bác sĩ ngạc nhiên. Anh ta chưa hề mắc bệnh này trước đó. Anh nhiễm bệnh ở đâu? Anh có lây cho ai chưa? Vi trùng lao phổi có thể sống trong không khí nhiều giờ đồng hồ, nhất là những nơi chật chội, ít ánh sáng hoặc thiếu khí trời thoáng đãng. Do đó, mỗi lần Juarez ho, hắt hơi, cười hoặc nói, anh ta có thể truyền vi trùng chết người này sang người khác.

Bệnh lao đơn giản rất dễ điều trị, chỉ cần khoảng $10 tiền thuốc uống từ sáu đến chín tháng. Nhưng nếu bỏ dở nửa chừng, vi trùng lao sẽ chiến đấu chống lại và biến thể thành một loại khác khó trị hơn, và người ta có thể tốn tới $100,000 để trị các loại bệnh lờn thuốc kiểu này từ nhẹ đến nặng theo thứ tự là kháng nhiều thuốc “multi-drug resistant (MDR)”, kháng cực nhiều thuốc“extensive drug-resistant (XDR)” và ghê gớm hơn nữa là kháng thuốc cực độ “extremely drug resistant (XXDR)”.

Các bác sĩ sau cùng kiếm ra loại lao phổi mà Juarez mắc phải có nguồn gốc ở Trung Quốc và Peru nhưng đã có nhiều biến thể. Anh là người thứ nhì trên thế giới được biết tới là mắc loại bệnh lao này. Các bác sĩ lo ngại rằng đây là loại dễ biến đổi, dễ lây lan và dễ trở thành bất trị.



Có khoảng 60 triệu người thăm viếng Hoa Kỳ mỗi năm và phần lớn đều không cần phải thử lao phổi trước khi đến. Chỉ có người tị nạn và người di dân mới phải chụp hình phổi. Có đến 82% số người bị bệnh lao phổi lờn thuốc “MDR TB” (multi drug resistant) ở Mỹ là người sinh ra ở ngoại quốc.

Sau mười chín tháng điều trị ở Florida, với chi phí lên đến $500,000, Juarez được coi là lành bệnh và được cho xuất viện. Bác Sĩ Ashkin cho hay số tiền phí tổn có vẻ là quá lớn đối với một người không phải là công dân Hoa Kỳ nhưng ông cho rằng không có cách nào khác hơn trước một bệnh nhân có loại bệnh nguy hiểm và dễ lây lan như vậy.

Doctors see sign of highly drug-resistant TB- Margie Mason- 12/27/2009

GHI CHÚ

Bệnh lao kháng thuốc là gì?

Bình thường, bệnh lao là một bệnh có thể trị hết với 4 loại thuốc trị lao căn bản hàng đầu. Khi các thuốc này bị lạm dụng hoặc dùng không đúng chỉ định, vi khuẩn lao trở nên quen nhờn với thuốc.
Năm 2006, Cơ quan Y tế Qu ốc t ế (WHO) định nghĩa lao kháng-nhiều-thuốc (MDR-TB Multidrug-Resistant -TB), là bệnh lao trong đó vi khuẩn lao chống lại được với hầu hết các thuốc trị lao, đặc biệt với hai loại công hiệu nhất là isoniazid và rifampicin
Ở mức độ trầm trọng hơn, lao kháng- cực- nhều thuốc (XDR-TB -Extensively Drug-Resistant-TB) là lao-kháng-nhiều-thuốc (MDR-TB) cộng thêm chống lại cả với một trong các thuốc thuộc nhóm fluoroquinolone và ít nhất là với một trong ba loại thuốc chích hàng thứ nhì là capreomycin, kanamycin và amikacin.

Nguyên nhân gây ra lao kháng thuốc

Sự kháng nhờn với thuốc xảy ra khi:
- Bệnh nhân không dùng thuốc ttheo đúng liều lượng và thời gian do bác sĩ chỉ định
- Bác sĩ không cho đúng thu𓐩c với tình trạng bệnh
- Bác sĩ không cho thuốc đ;ủ mạnh và thời gian dùng thuốc quá ngắn
- Cơ thể bệnh nhân không hấp thụ được thuốc
- Có tương tác giữa các looại thuốc
- Khi thuốc có ít công hiệu trrị liệu
Trong các trường hợp này, thuốc chỉ khống chế một phần sự tăng trưởng của vi khuẩn và tạo ra các vi khuẩn kháng với thuốc. Chúng tăng sinh rất mau và ngự trị toàn bộ cơ thể.

Ngoài ra, kháng thuốc có thể vì:
- Cung cấp thuốc bị giánn đoạn
- Không kiểm soát đư𓓥c sự lây lan bệnh
- Không có kế hoạch đ𓐛 xác nhận và điều trị lao kháng thuốc.
- Bệnh tái phát sau khi đã ૕ược chữa lao trong quá khứ
- Tiếp xúc, sống chung v𓒗i bệnh nhân bị lao kháng thuốc.

Sự lây lan của lao-kháng-thuốc

Lây lan của lao kháng nhiều thuốc ( MDR-TB) cũng tương tự như lây lan bệnh lao bình thường.
Khi bệnh nhân ho, hắt hơi, nói hoặc ca hát, vi khuẩn lao từ phổi phân tán trong không khí và sống ở đó trong nhiều giờ. Hít thở không khí này sẽ bị lây bệnh.

Lao không lây lan qua bắt tay, chung nhau món ăn nước uống, sờ mó vào chăn mùng quần áo, bàn cầu vệ sinh, chung nhau bàn chải đánh răng hoặc ôm hôn.

Rủi ro lây lan tăng khi:
-Có nhiều bệnh nhân tại địa điểm
-Bệnh ở giai đoạn ttrầm trọng
-Thời gian tiếp xúc với bệnh nhân lâu
-Không gian nơi tiếp xúc ch𓐅t hẹp
-Không khí trong phòng bệnh nhân khôông thông thoáng
-Cùng khối lượng không khhí trong phòng luân lưu ra vào liên tục.
-Khả năng đề kháng ccủa người tiếp xúc yếu. Thí dụ với bệnh nhân bị suy miễn dịch vì HIV sẽ dễ bị lây bệnh lao hơn.
-Không khử trùng các vật d𓠥ng và dụng cụ y tế.

Lao kháng thuốc rất hay lây, cực kỳ khó khăn và tốn kém để điều trị và tỷ lệ tử vong lại rất cao