Hiện nay trên thế giới đã có văcxin phòng bệnh viêm phổi do phế cầu, tuy nhiên nó lại không tỏ ra có hiệu lực với bé dưới 2 tuổi. Chính vì thế vấn đề để phòng bệnh cho bé vẫn là quan trọng nhất.

Tỉ lệ mắc bệnh tăng cao nếu có kết hợp với dịch cúm

Tác nhân của bệnh viêm phổi do phế cầu khuẩn là Streptococus preu-moniae, có tới 23 trong số 83 kháng nguyên vỏ được biết là tác nhân gây ra gần 90% các nhiễm khuẩn do phế cầu tại Mỹ. Bệnh xảy ra ở mọi thời điểm trong năm, đối tượng dễ mắc bệnh mạn tính. Tại các nước đang phát triển thì các bé là đối tuợng dễ bị bệnh tấn công nhất và đây cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong ở bé. Tỷ lệ mắc bệnh tăng cao hơn, dễ dàng hơn nếu có kết hợp với dịch cúm.

Đối với bé dưới 1 tuổi, nhất là những bé hay mắc phải viêm họng, viêm phế quản phổi, vừa trải qua tiêu chảy... thì rất dễ mắc bệnh và là một yếu tố khiến suy dinh dưỡng. Nguy cơ nhiễm bệnh cũng tăng lên ở người già, người có các biểu hiện suy lách thực thể hay cơ năng, bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh bạch cầu, đa u tủy xương, suy thận... Người ta cũng cho rằng những bà mẹ mang thai bị viêm phổi do phế cầu khuẩn thì có thể sẽ sinh con thiếu tháng.


Phế cầu khuẩn là một nguyên nhân lớn gây tử vong ở bé

Phế cầu khuẩn có ở trong chất tiết mũi, họng của người bệnh. Người khỏe mạnh cũng có thể có phế cầu khuẩn trong đường hô hấp trên. Bệnh lây qua giọt nước bọt li ti bắn ra từ người mang vi khuẩn gây bệnh bằng tiếp xúc trực tiếp qua đường miệng hoặc chất tiết từ đường hô hấp của bệnh nhân. Bệnh thường gặp qua sự lây truyền giữa người với người nhưng hiếm khi xảy ra với người có tiếp xúc tình cờ, thoáng qua.

Sự cảm nhiễm với phế cầu khuẩn gây viêm phổi tăng lên nếu có bất cứ nguyên nhân nào gây tổn thương có thực tế và chức năng đường hô hấp dưới, như cúm, phù phổi do các nguyên nhân, hút đờm rãi sau ngộ độc rượu hoặc các nguyên nhân khác, bệnh phổi mạn tính hoặc tiếp xúc với các chất kích thích phản ứng đường thở trong không khí (khói bụi).

Trước đây khi chưa có kháng sinh, tỷ lệ tử vong tại các bệnh viện là 20-40%, tỷ lệ này giảm còn 5-10% sau khi kháng sinh được sử dụng rộng rãi.

Nhưng đối với những bé suy dinh dưỡng, bé sinh thiếu tháng hoặc mắc các bệnh bẩm sinh khác như tim mạch, bị tiêu chảy cấp thì tỷ lệ vẫn ở khoảng 30%, thậm chí là trên 50%. Những bệnh nhân nghiện rượu và mắc bệnh mạn tính khác thì cũng có tỷ lệ tương tự.
Đây là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính, khởi phát đột ngột với các dấu hiệu thường gặp là sốt, ho ra đờm màu gỉ sắt, đau ngực, rét run, đau màng phổi, khó thở. Ở bé, biểu hiện đầu tiên thường là nôn và co giật, còn ở người già thì bệnh thường khởi phát từ từ. Nhìn chung các biểu hiện ở phế quản nhiều hơn ở thùy và phân thùy phổi. Viêm phổi do phế cầu khuẩn là một trong những nguyên nhân chính gây ra tử vong ở bé và người già, đặc biệt là ở những nơi có điều kiện sống thấp.

Chẩn đoán sớm nguyên nhân gây bệnh là yếu tố quan trọng cho điều trị, các kết quả chẩn đoán sinh vật học có thể không chính xác vì sự có mặt của các loại vi khuẩn gram dương cùng với bạch cầu đa nhân thoái hóa trên tiêu bản, do vậy nên xác định chính xác bằng phân lập phế cầu khuẩn trực tiếp từ máu và chất tiết trong đường hô hấp lấy từ vết mở khí quản.

Phòng và điều trị bệnh

Khi bé có những dấu hiệu bệnh cần được chẩn đoán và điều trị sớm và phải điều trị kháng sinh ngay cho bé nếu nghi mắc viêm phổi do phế cầu khuẩn dựa trên các dấu hiệu lâm sàng, nhất là dấu hiệu nhịp thở nhanh, rút lõm lồng ngực. Hiện nay phế cầu khuẩn là loại vi khuẩn kháng sinh rất mạnh, cho nên bác sĩ cần phải cân nhắc thuốc khi sử dụng sao cho hiệu quả nhất.

Sau khi mắc bệnh, miễn dịch đặc hiệu đạt được có thể kéo dài vài năm, nhất là truờng hợp nhiễm phế quản týp huyết thanh có vỏ bao. Để tránh phát triển thành dịch thì không nên tập trung đông người tại nơi có nhiều người mắc bệnh, bé có thể bị lây nhiễm chéo tại bệnh viện nếu cùng phòng điều trị có bé mắc căn bệnh này, cho nên những truờng hợp nhẹ thì nên điều trị ngoại trú. Nên có một môi truờng sống trong lành cho bé, không nên cho bé đến những nơi đông người, cho bé ăn đủ chất dinh dưỡng... để nâng cao sức đề kháng.

Hiện nay trên thế giới đã có văcxin phòng bệnh, tuy nhiên nó lại không tỏ ra có hiệu lực đối với bé dưới 2 tuổi. Nhóm người có nguy cơ cao được khuyến cáo tiêm phòng là người 65 tuổi, người không có chức năng lách, người thiếu máu hồng cầu luỡi liềm, bệnh nhân bị suy tim, suy thận, xơ gan, đái tháo đường, ghép tạng...

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
mevabe.net


BACSI.com