Trẻ bị lé nếu không được điều trị trước năm tuổi có thể bị mù, nhìn mờ, không thấy được không gian ba chiều, xác định sai khoảng cách.


Trẻ bị lé thường có tư thế đầu bất thường (google image)

Thậm chí, lé ở trẻ còn là dấu hiệu của một số bệnh lý như: ung thư, đục thủy tinh thể… Thế nhưng, nhiều phụ huynh vẫn trì hoãn đưa con đi điều trị, vì sợ con đau. Lại có cha mẹ nghĩ, lé là dị tật bẩm sinh, di truyền, không điều trị được, nhất là “lé kim” - cái duyên trời cho thì không nên mổ!

24% trẻ lé bị nhược thị

Sau khi nghe ThS-BS Ngô Lan Anh - Khoa Mắt nhi, Bệnh viện (BV) Mắt TP.HCM, thông báo: “Nếu gia đình đưa cháu nhập viện trước năm tuổi, khả năng nhìn thấy không gian ba chiều của cháu sẽ được hồi phục dễ dàng. Thế nhưng...”, bệnh nhi L.H.S., chín tuổi (ngụ TP.HCM) òa khóc: “Con muốn đi học, con sợ mù lắm”. Năm 2009, số trẻ bị lé dưới 15 tuổi đến Phòng khám lé, BV Mắt TP điều trị gần 1.360 trường hợp, trong đó 785 trẻ phải mổ để tránh biến chứng do lé gây ra. BS Lan Anh khuyến cáo, có đến 24% bệnh nhi bị nhược thị đều do lé gây ra. Thậm chí, nếu không điều trị kịp, trẻ có thể bị mù lòa (tầm nhìn xa nhất chỉ được 3m), không nhìn được không gian ba chiều, xác định vị trí không chính xác.

TS-BS Nguyễn Thị Xuân Hồng - chuyên gia về điều trị lé BV Mắt TP.HCM, cho biết thêm, nếu không điều trị kịp thời, lé là một trong các nguyên nhân gây mù một mắt, không nhận định được chiều sâu. Hơn nữa, tác hại nguy hiểm mà ít người nhận biết của lé mắt là nguy cơ dẫn đến việc không phân biệt được chính xác khoảng cách giữa các vật. Với những trường hợp này, khi trưởng thành, trẻ sẽ dễ gặp nguy hiểm khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Ví dụ, khi đi xe gắn máy, người bình thường có thể canh được khoảng cách giữa bánh xe tải với người đi đường để có thể lách qua, nhưng người bị lé có thể chui luôn xuống gầm xe; hay dễ trượt chân xuống mé bờ ao, sông suối… vì khả năng xác định khoảng cách không tốt.

Lé mắt không chỉ ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của khuôn mặt mà còn khiến trẻ mặc cảm, khó khăn trong giao tiếp, học tập. Mắt lé khiến trẻ ngày càng nhìn mờ nên sẽ hạn chế khả năng trẻ lựa chọn được các nghề nghiệp đòi hỏi tính tỉ mỉ cao như: thêu thùa, may vá, hội họa, kiến trúc sư, bác sĩ phẫu thuật, lắp ráp đồ điện tử, làm ở phòng thí nghiệm…

Trẻ bị lé thường có tư thế đầu bất thường, hay nghiêng đầu, quay qua trái hoặc phải, ngửa đầu hoặc cúi đầu, thường bị nhầm lẫn do các bệnh lý của đầu - cổ. Các tư thế này sẽ hết sau khi chỉnh lé. Thế nhưng, nhiều người quan niệm đây là dị tật bẩm sinh không điều trị được. Trong khi, những bệnh nhi bị lé trước năm tuổi nếu điều trị trễ, khả năng nhìn mờ càng cao. Nhiều trường hợp, trẻ bị nhược thị nặng mới được gia đình cho nhập viện. BS Xuân Hồng cảnh tỉnh: “Nếu trẻ nhập viện sau năm tuổi, việc điều trị cho trẻ hết lé chỉ mang tính thẩm mỹ chứ không thể phục hồi được chức năng của mắt, vì thời điểm trước năm tuổi, vùng não điều khiển hoạt động của mắt vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện nên việc phục hồi lại các chức năng cho mắt sẽ dễ dàng”.


Khám sớm, còn có thể phát hiện một số bệnh lý nguy hiểm khác (google image)

99% điều trị thành công

Mắt liếc được các hướng là nhờ sáu cơ vận nhãn trên mỗi mắt. Tất cả các tình trạng bệnh lý gây ảnh hưởng lên các cơ vận nhãn đều có thể gây lé mắt. Về tổng quát có thể chia làm hai nhóm nguyên nhân chính: lé bẩm sinh (trong đó có 20% do di truyền) và lé do mắc phải (xảy ra sau sinh hoặc do các bệnh lý khác gây ra).

Có ba dạng mắt lé:lé ngang, lé đứng vàlé xoáy. Nếu điều trị sớm, có đến 99% bệnh nhi sẽ hết lé và phục hồi các chức năng của mắt. Do đó, phụ huynh nên đưa trẻ đi điều trị ngay khi phát hiện trẻ có dấu hiệu bị lé, đặc biệt là với trẻ trên sáu tháng tuổi. Riêng trẻ dưới sáu tháng tuổi nếu phụ huynh muốn an tâm vẫn có thể đi kiểm tra. Vì đây là lứa tuổi mà sự hoạt động của thần kinh vận động nhãn cầu chưa ổn định, nên chưa kiểm soát được việc nhìn sự vật, do đó, đôi khi mắt giống bị lé.

Khám sớm, còn có thể phát hiện một số bệnh lý nguy hiểm khác vì lé đôi khi là biểu hiện tiềm ẩn của bệnh đục thủy tinh thể, ung thư mắt, u võng mạc, u bất thường ở não, viêm xoang, viêm xương chũm, u vòm, sẹo giác mạc, đục thủy tinh dịch…

Tùy thuộc vào tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ có những phương pháp điều trị khác nhau. Khi đến khám, trẻ sẽ được kiểm tra và đánh giá tình trạng bệnh lý của mắt như: đục thủy tinh thể, sụp mi, u ở mắt, bệnh lý đáy mắt… sau đó mới điều trị lé mắt. Kết quả điều trị phụ thuộc vào thời gian nhập viện sớm hay trễ.

Cũng theo BS Lan Anh, với những trường hợp lé bẩm sinh hay lé thường xuyên, hầu hết đều phẫu thuật cho hai mắt thẳng hàng, tạo điều kiện hồi phục và phát triển các chức năng thị giác. Với những trường hợp chỉ lé một mắt có kèm nhược thị, thường được tập luyện bằng cách che mắt để điều trị nhược thị trước. Trẻ trên năm tuổi, việc điều trị rất khó khăn, nhiều khi không hiệu quả. Với những trường hợp lé do tật khúc xạ, trẻ có thể chỉ cần đeo kính sẽ cải thiện được tình trạng lé, đạt thị lực tốt mà không cần phải phẫu thuật.

Theo bau.vn

BACSI.com