Cơ cấu là cách cách tổ chức các thành phần nhằm thực hiện chức năng của chỉnh thể, là nguyên tắc kết hợp và hoạt động của các chi tiết trong cùng một chỉnh thể, theo những quy luật nhất định. Do đó, có thể hiểu rằng, cơ cấu ăn uống là nguyên tắc kết hợp các thành phần dinh dưỡng và cách tổ chức bữa ăn của trẻ.


Phải cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng thiết yếu cho trẻ (google image)

Sự cần thiết phải cung cấp đủ các thành phần dinh dưỡng thiết yếu cho trẻ

Chế độ dinh dưỡng cần phải đa dạng để cung cấp đủ 4 nhóm thực phẩm chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất.

Chất đạm

- Đạm là nguồn cung cấp axit amin, là các chất dẫn truyền thần kinh. Chất đạm có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành và các loại đậu khác.

Chất béo

- Chất béo hay còn gọi là lipit, là nguồn năng lượng thiết yếu cho sự tăng trưởng và phát triển của hệ thần kinh, tham gia vào cấu trúc của màng tế bào thần kinh và chiếm 60% cấu trúc não, các chất béo đặc biệt cần thiết cho não là omega3 (có nhiều trong các loại cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá basa…), omega 6 (có nhiều trong hạt mè, hạt hướng dương, hạt bí đỏ…), phospholipid (có nhiều trong lòng đỏ trứng và thịt nội tạng) và cholin (có nhiều trong lòng đỏ trứng, nước, nho, bơ), đậu phộng, gan, bông cải…).

Chất bột đường

- Não tiêu thụ rất nhiều năng lượng và đường chính là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho hoạt động của não. Chất bột đường là thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày, Nên hạn chế các loại đường hấp thu nhanh vào máu như nước ngọt, bánh kẹo, thức uống có đường. Nên ăn các loại đường hấp thu chậm như cơm, bánh mỳ, khoai củ, trái cây sẽ tốt hơn.

Các vitamin và khoáng chất

- Đây là những chất cần thiết cho các hoạt động của cơ thể, nhất là não bộ. Trong đó quan trọng là vitamin nhóm B như vitamin B1, B5, B6 có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt và các loại rau, vitamin B9 (axit folic) có nhiều trong rau lá xanh đậm, các loại hạt, bông cải, cam, bưởi, lòng đỏ trứng…Vitamin B12 có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa. Kẽm có nhiều trong hàu, sò, cá và các loại hạt. Sắt là khoáng chất cần thiết để tạo máu…

Cơ cấu bữa ăn hợp lý cho trẻ

- Bốn tháng đầu tiên bạn chỉ nên cho trẻ uống sữa và nước, không nên cho trẻ ăn bột hay cháo nhừ vì giai đoạn này dạ dày trẻ nằm ngang nên thực phẩm cho vào dễ bị nôn trớ, thêm nữa là hệ tiêu hóa của trẻ còn quá nhỏ nếu tiếp xúc với thực phẩm khác quá sớm trẻ sẽ dễ bị rối loạn hệ tiêu hóa sau này. Nếu cho trẻ bú sữa mẹ thì bạn nên ăn uống tăng cường đầy đủ các nhóm thực phẩm trên, không nên ăn kiêng, nên uống thêm viên canxi và viên sắt.

- Giai đoạn đầu tiên trẻ tập ăn dặm, bạn nên chú ý cho trẻ ăn rất ít (khoảng 1 muỗng bột) từ lúc đầu sau đó mới tăng dần. Sau đó, khẩu phần ăn của trẻ mới được tăng cường và mở rộng với đầy đủ tất cả các nhóm thực phẩm. Một ngày trẻ phải được cung cấp hầu như đủ các nhóm trên nhưng mỗi thứ một ít.

- Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên bạn phải tập cho trẻ dần dần quen với tất cả các nhóm thức ăn trên theo một khẩu phần thích hợp. Mỗi ngày trẻ cần ăn 2 bữa phụ với đủ bốn nhóm thực phẩm (bột, đạm, rau, dầu) cùng với 6 – 8 cữ sữa. Bữa ăn chính của trẻ thường là bột mặn hoặc cháo (gạo, thịt hoặc cá, rau củ) nấu nhừ rồi xay nhuyễn bằng máy xay sinh tố, lúc đầu thì xay thật nhuyễn sau đó giảm dần theo thời gian.

- Sau 8 tháng, bạn có thể cho trẻ ăn cháo.

- Hơn 1 tuổi, trẻ tập ăn nui, bún để bé tập nhai và nuốt, ăn từ ít tới nhiều, từ 1 chén rồi 2 hoặc 3 chén một ngày. Không nêm bột ngọt khi nấu ăn cho trẻ. Thỉnh thoảng bạn nên thêm 1 ít khoai lang, đậu đen hay đỏ vào cháo rất tốt cho dường ruột. Đối với bữa ăn vặt của trẻ, bạn có thể chọn ít nhất là 2 nhóm thực phẩm. Sữa có thể thay thế cho nhóm chất béo hoặc nhóm giàu đạm. Bạn chỉ cho bé ăn (uống) sữa và nước quả trong những bữa ăn vặt. Ngoài ra, nên cho con uống nước lọc vào những lúc khác.

- Khoảng 2 tuổi thì trẻ ăn được cơm ngày 3 bữa và 4 – 5 cữ sữa mỗi ngày. Nếu trẻ ăn được quá ít, nên cho trẻ ăn thêm chút gì khác như bánh flan, sữa chua, kem, trái cây hoặc uống thêm một ít sữa cho đủ no bụng.

(còn tiếp)

Theo Mangthai/bau.vn

BACSI.com