BS Trần Thu Thủy, Bệnh viện Nhi Trung ương khuyến cáo, th ay đổi chế độ ăn là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với trẻ bị nôn. Trong thời gian bé nôn và trong vòng 8 giờ sau khi ngừng nôn, tốt nhất chỉ cho bé uống các loại dung dịch bù nước điện giải với khối lượng nhỏ, không nên cho bé dùng sữa.

Sau khi bé nôn: Nên để dạ dày nghỉ hoàn toàn trong vòng ít nhất 30 - 60 phút. Sau thời hạn này có thể bắt đầu cho trẻ thử một thìa con Oresol (5 ml), nếu bé giữ được dịch này thì cho uống lại một thìa sau 3-5 phút. Cho trẻ uống nhiều lần với số lượng nhỏ tốt hơn là uống một lần nhiều dịch, số lượng cụ thể như sau:

Với trẻ dưới 1 tuổi: cho uống 5-10 ml Oresol mỗi 5 phút (dùng thìa hoặc bơm tiêm không kim). Nếu chưa có Oresol trong tầm tay, mẹ có thể vắt sữa và cho bé uống bằng thìa theo cách trên.

Với trẻ trên 1 tuổi: cho uống 5-15 ml Oresol (tùy theo tuổi) mỗi 5 phút.

Thực tế, một sai lầm mà phụ huynh thường mắc trong chăm sóc trẻ bị nôn là không chia nhỏ và tăng dần lượng dịch mà cho bé uống nhiều dịch cùng một lúc. Lượng dịch lớn này có thể kích thích dạ dày, khiến trẻ nôn trở lại.

4 giờ sau khi ngừng nôn: Nếu trẻ nôn trở lại khi uống lượng dịch này thì cần cho dạ dày nghỉ hoàn toàn trong 1 giờ và bắt đầu lại với lượng dịch nhỏ hơn. Phương pháp cho bé uống từng thìa này hiếm khi thất bại.

8 giờ sau khi ngừng nôn: Một sai lầm mà cha mẹ thường mắc phải khi chăm trẻ bị nôn là cho trẻ ăn thức ăn đặc quá sớm và để trẻ ăn uống bao nhiêu tùy thích.

BS Trần Thu Thủy khuyến cáo, các bậc cha mẹ nên thủ các hướng dẫn dưới đây sẽ giúp bé sớm phục hồi:

- Điều chỉnh chế độ ăn từ từ và trở lại chế độ ăn bình thường trong vòng 24 giờ sau khi bắt đầu ăn trở lại.

- Dùng thực phẩm nhẹ, dễ tiêu như cháo, bánh quy mặn (để cung cấp thêm muối), bánh mỳ. Sau khi những thực phẩm này được dung nạp mới chuyển dần sang cơm, thực phẩm giàu cacbohydrat hay giàu đạm, nhưng nên tránh thực phẩm nhiều chất béo và thức ăn nhiều gia vị.

- Với trẻ đang dùng sữa công thức thì nên giảm lượng sữa khoảng 30-50 ml mỗi lần bú.

- Đối với trẻ lớn hơn, nên ngừng dùng sữa, các chế phẩm sữa và thực phẩm nhiều chất béo trong vòng vài ngày vì dạ dày của trẻ gặp khó khăn trong hấp thu những thực phẩm này.

- Tránh không cho trẻ tiếp xúc với các mùi vị mạnh như nước hoa, khói thuốc lá, mùi thức ăn đang nấu.

Đối với trẻ bú mẹ

- Cho bé bú ít hơn bình thường.

- Nếu bé mới nôn một lần thì không cần thay đổi chế độ ăn.

- Nếu bé nôn hai lần thì có thể tiếp tục cho bé bú mẹ nhưng chỉ cho bú một bên và kéo dài 5 phút, các cữ bú cách nhau 30-60 phút. Sau 4 giờ không nôn thì trở lại chế độ ăn bình thường, cho bé bú đủ cả 2 bên.

- Nếu trẻ nôn nhiều lần thì cần chuyển sang dùng Oresol trong vòng 4 giờ. Dùng thìa hoặc bơm tiêm cho bé uống 5-10 ml Oresol mỗi 5 phút.

- Nếu bé đi tiểu ít hơn bình thường, có thể cho uống Oresol xen kẽ các cữ bú trong vòng 24 giờ.



Ảnh minh họa.

Sử dụng thuốc khi trẻ nôn

- Nên tránh cho trẻ uống bất kỳ thuốc gì trong vòng 8 giờ sau khi nôn (nếu có thể). Thuốc uống có thể kích thích dạ dầy và khiến bé nôn nhiều hơn.

- Nếu bé sốt cao và không thể giữ lại các thuốc uống đường miệng thì nên dùng thuốc paracetamol dạng đặt hậu môn để hạ nhiệt.

- Chỉ nên dùng thuốc chống nôn khi thật sự cần thiết, theo chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần đưa bé đi khám bác sĩ?

- Trẻ nôn liên tục và tiêu chảy phân toàn nước.

- Nôn giai đoạn 1 kéo dài hơn 8 giờ (trẻ <1 tuổi), 12 giờ (trẻ 1-3 tuổi), 16 giờ (trẻ trên 3 tuổi)

- Có biểu hiện mất nước (không tiểu tiện trong vòng 8 giờ, miệng khô, khóc không nước mắt).

- Nôn ra nhiều máu: Nếu vết rách ở họng quá lớn do áp lực của các cơn nôn, trẻ có thể mất nhiều máu và cần được đưa đi cấp cứu ngay. Rất may điều này hiếm khi xảy ra, đa phần các vết rách đều nhỏ, chỉ gây chảy máu nhẹ.
- Đau bụng ngoài cơn nôn.

- Lơ mơ, khó đánh thức, mê sảng.

- Nghi viêm màng não nếu trẻ đau đầu dữ dội, có hiện tượng đau và cứng gáy, sốt cao, nôn vọt.

- Nghi nhiễm trùng tiết niệu nếu trẻ sốt cao, nôn và đái buốt.

Cách chăm sóc trẻ bị nôn

- Sau khi nôn, nhắc bé súc miệng bằng nước sạch vì chất nôn có vị chua rất khó chịu. Trẻ nhỏ chưa biết súc miệng có thể uống một chút nước.

- Trẻ thường cảm thấy lạnh, toát mồ hôi hay mệt mỏi sau khi nôn. Dùng khăn ẩm lau mặt cho con và để bé nghỉ ngơi. Đa số trẻ muốn đi ngủ ngay sau khi nôn, điều này cũng tốt cho bé. Thường xuyên kiểm tra tình trạng của con và chuẩn bị sẵn sàng để giúp nếu bé tiếp tục nôn.

- Đừng quá lo lắng nếu bé nôn những thức ăn vừa dùng. Có thể việc cho bé ăn trở lại vào lúc này là còn sớm, bạn nên lùi lại một bước và thực hiện các chỉ dẫn trong giai đoạn 2 cho tới khi các cơn nôn dịu lại.

Lưu ý:

Bé có thể sốt cao trong vài ngày. Có thể thấy những tia máu trong chất nôn của bé. Đó là máu chảy ra từ những vết rách nhỏ ở cổ họng do áp lực tăng khi trẻ nôn. Điều này không nguy hiểm và sẽ tự hết.

Tiêu chảy (nếu có) thường kéo dài vài ngày. Nếu bé nôn kéo dài hơn 24 giờ mà không có tiêu chảy đi kèm thì có thể bé bị bệnh lý gì đó nguy hiểm hơn.

Theo Phạm Minh/VnMedia.vn