Dụng cụ y tế chứa chất DEHP: Cần thay bằng nhựa an toàn
Nguồn tin: Theo laodong.com.vn

Sau khi báo Lao Động có bài viết về thảm hoạ âm thầm của hoá chất DEHP và trong đó có đề cập đến DEHP chiếm 20-40% trọng lượng của PVC và 80% trong các ống (truyền dịch, truyền máu, ống thông mạch máu...), nhiều lãnh đạo của một số bệnh viện tại TPHCM cho rằng, cũng biết là nguy hiểm cho bệnh nhân, nhưng nếu thay bằng nhựa không DEHP thì sẽ tăng 20-30% chi phí dụng cụ y tế tiêu hao...

Ống thở, ống dịch truyền, kim tiêm... cần phải sử dụng nhựa không DEHP. Ảnh: V.T

Nhiễm DEHP do thiết bị y tế

Polyvinyl chloride (PVC) là plastic dùng nhiều nhất trong trang thiết bị y tế, các bịch, dây truyền (truyền dịch, truyền máu, ống thông mạch máu, găng tay, mâm dụng cụ...). PVC được chế tạo với các chất lọc, các phẩm màu, các chất làm bóng láng, chất khoáng oxid hóa, chất làm chậm bắt lửa, các chất phthalate làm dẻo, đặc biệt là DEHP (diethylhexyl phthalate).

Đáng lo ngại nhất, theo GS Chu Phạm Ngọc Sơn - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật TPHCM - DEHP hay nói chung các phthalate không tạo liên kết hóa học chắc với nhựa, mà chỉ bị giữ lại trong nhựa bằng các lực hút Van der Waals, do đó rất dễ thoát ra từ nhựa để đi vào không khí, đất, thực phẩm... Trong ngành y tế, DEHP có thể qua truyền dịch, truyền thuốc.

Nếu sử dụng ống truyền dịch có chứa DEHP thì hóa chất này theo đường truyền đi vào cơ thể, bị biến đổi phần nào ra chất có thể độc hơn như mono (ethylhexyl) phthalate MEHP. Khi qua đường tiêu hóa, DEHP còn bị chuyển hóa nhanh hơn nữa, cho ra MEHP. MEHP là chất lỏng không màu và là sản phẩm phân hủy của DEHP, độc tính cao, ảnh hưởng đến hệ sinh dục nam.

Theo Hiệp hội Ung thư VN, trẻ em - nhất là trẻ sơ sinh nam - điều trị cấp cứu có thể nhiễm liều độc hại. Nhìn chung, hóa chất này tác hại đến bộ xương, tim mạch, mắt, hệ sinh dục nam, khuyết tật ống thần kinh, tử vong trong tử cung, gia tăng tử vong hậu sản, vô sinh nam, nữ và làm xáo trộn phát triển giới tính hệ sinh dục nam. GS Nguyễn Chấn Hùng - Chủ tịch Hiệp hội Ung thư VN - khẳng định, nhạy nhất là sự không trưởng thành của hệ sinh dục nam. GS Hùng nhấn mạnh, đối với các thiết bị y tế cần phải dán nhãn các thiết bị chứa DEHP, các BV nên ưu tiên mua sắm các sản phẩm thay thế. Dùng ống PVC có tráng heparin nhằm giảm sự đóng cục của các tiểu cầu trong máu. Hạn chế thời gian trữ máu trong các bịch PVC.

Băn khoăn vì chi phí

Trước thông tin về sự độc hại của DEHP trong các thiết bị, vật tư y tế tiêu hao, TS - BS Hà Mạnh Tuấn - Giám đốc BV Nhi Đồng 2, TPHCM - cho biết, chỉ trong gần 6 tháng đầu năm, dụng cụ y tế tiêu hao được sử dụng tại BV lên đến gần 30 tỉ đồng. Nếu thay thế hoàn toàn các thiết bị y tế đạt chuẩn thì chi phí có thể đội lên 10-20%. Hiện tại, ngành y tế còn khoảng 40% dụng cụ y tế bằng nhựa tạo bởi PVC. Thử cho thấy, DEHP trong nhựa PVC có tác hại về sự phát triển và hệ sinh dục trên động vật...

Tại BV Nhi Đồng 2, các dụng cụ y tế bằng nhựa đang được sử dụng tại BV gồm: Ống tiêm (70%), chai dịch truyền (8%), dây nối (4%), dây truyền dịch (3%), túi đựng máu (0,3%), dây truyền máu (0,3%), catheter (1%), thông dạ dày (1,5%), thông tiểu (1%), ống dẫn lưu (1%)... TS - BS Tuấn kiến nghị, cần thay thế dụng cụ bằng nhựa trong các điều trị nguy cơ cao bằng: PE, PU, PP, PVC không có DEHP; sử dụng dụng cụ nhựa một lần; bảo quản các dụng cụ nhựa đúng quy định, hạn dùng, chỉ định đúng, hạn chế và rút ngắn thời gian sử dụng các dụng cụ nhựa.

Cái khó nhất hiện nay theo dược sĩ Huỳnh Thị Lan - Cty CP hóa dược phẩm Mekophar - không chỉ chi phí cao đối với các loại nhựa an toàn, mà lo ngại nhất chính là sự nhiễm DEHP ở các loại bao bì đóng gói thuốc bằng nylon, chai nhựa...

Trước mắt, các BV tại TPHCM kiến nghị, cơ quan bảo hiểm y tế cùng với ngành y tế bàn bạc để duyệt thầu các thiết bị y tế, vật dụng tiêu hao an toàn để sử dụng tại các BV. Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan chuyên môn nghiên cứu ban hành ra tiêu chuẩn giới hạn hàm lượng DEHP tối đa có trong dụng cụ y tế. Ngành y tế cần theo dõi lượng DEHP trong nước tiểu ở bệnh nhân có nguy cơ, cơ quan chức năng cần nghiên cứu tác động của chất DEHP trên người và cần đưa ra một số phương pháp điều trị để làm giảm nguy cơ ngộ độc DEHP trong y tế.

Võ Tuấn