Một sáng thức dậy, tự nhiên thấy da mặt đỏ khác thường, bong vảy nhiều, chị Y. cứ ngỡ mình bị dị ứng, từ từ sẽ bớt. Nhưng hôm sau, mặt chị càng đỏ hơn, da như “con tôm luộc” kèm theo triệu chứng ngứa rất khó chịu. Lúc ấy, chị mới vội vàng đi khám bác sĩ và biết mình bị viêm da tiết bã.


Tưởng da khô, ai ngờ…

Chị Y. kể, trước đây da mặt chị thường bị bong những vảy tròn nhỏ giống như gàu nhưng rất ít, da mặt cũng không đỏ rần, không ngứa như bây giờ. Ban đầu, chị nghĩ da bị khô nên không dùng bất cứ thuốc gì, chỉ tăng cường uống nước nhiều hơn và ngưng dùng mỹ phẩm. Cứ khoảng 2-3 tháng, chị lại bị một đợt như vậy, bệnh tự khỏi nên chị cũng chủ quan không đi khám. Lần này thì bệnh trở nặng.

Theo BS. Võ Thị Bạch Sương (chuyên khoa Da liễu – ĐH Y Dược TP.HCM), viêm da tiết bã là một bệnh da mãn tính do vi nấm Pityrosporum ovale gây nên. Bệnh thường gặp ở người da nhờn, tuổi mắc nhiều nhất là từ 20-50. Tuy nhiên cũng thường gặp ở trẻ sơ sinh vào những tháng đầu của cuộc sống, với vị trí thương tổn ở da đầu mà dân gian hay gọi bệnh cảnh này là “cứt trâu”.

Triệu chứng bệnh thay đổi từ nhẹ đến trung bình. Dấu hiệu thường gặp là các mảng da đỏ tróc vảy, vảy có thể màu trắng hoặc vàng ở da đầu, sau tai, nếp má mũi, lông mày, lông mi, nách, bẹn. Trường hợp nặng, thương tổn có thể bị bội nhiễm thêm vi trùng khác hoặc gây ra tình trạng đỏ da toàn thân, tình trạng tái phát ở da đầu nhiều lần có thể gây rụng tóc. Gần đây, người ta thấy ở người nhiễm HIV tỉ lệ mắc bệnh cao hơn người thường.

BS. Sương cho biết, có một số yếu tố làm nặng thêm tình trạng viêm da tiết bã mà bệnh nhân cần lưu ý như:

- Thời tiết: y văn ghi nhận viêm da tiết bã nặng hơn vào mùa thu đông vì khí hậu khô, lạnh làm da tróc vảy nhiều thêm.

- Các chấn thương tâm lí: stress, lo âu, căng thẳng cũng làm nặng thêm viêm da tiết bã.

- Một số sản phẩm chăm sóc, trị liệu bệnh da, ví dụ: bôi chất tretinoin để trị mụn có thể làm nặng thêm viêm da tiết bã, các chất lột sừng nhiều cũng vậy.

Cách điều trị

Các thuốc dùng đa phần giúp cải thiện triệu chứng như làm giảm tình trạng tróc vẩy da đầu, giảm ngứa (nếu có), cần phải tác động vào nguồn gốc bệnh như diệt vi nấm P.ovale cũng như kiểm soát được tình trạng tăng tiết bã thì bệnh mới không tái đi tái lại.

Người ta nhận thấy tia tử ngoại có tác dụng thuận lợi cho bệnh vì bệnh giảm vào mùa hè, nặng hơn vào mùa thu.

Người bệnh cũng có thể sử dụng thuốc kháng nấm dạng cream hoặc dạng dầu gội đầu chứa ketoconazole, selenium sulfide, zinc pyrithione, acid salicylic, lưu huỳnh…

Chất corticoid thoa giúp giảm nhanh triệu chứng nếu vùng bệnh ở mặt hoặc các nếp, nên chọn loại có hoạt lực thấp. Nếu dùng lâu chất này có thể gây teo da, viêm da quanh miệng, mụn… (hiếm khi dùng cho trẻ em).

Việc dùng thuốc nào để điều trị là tùy vào vị trí và tuổi của bệnh nhân.

Khi bị viêm da tiết bã, BS. Sương khuyên người bệnh nên chú ý các vấn đề sau:

- Luôn giữ tinh thần thoải mái, tránh lo âu căng thẳng.

- Giảm ăn các thức ăn ngọt, béo.

- Chọn lựa các sản phẩm chăm sóc da nhẹ dịu, tránh dùng các chất gây lột da hoặc tẩy rửa mạnh.

- Mỹ phẩm có thể dùng khi thật sự cần thiết với những hiểu biết rõ ràng về sản phẩm và chọn các sản phẩm đã qua kiểm định. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến các bác sĩ về da.

- Nếu da đầu bong vảy nhiều, gội đầu tuần 2 lần với các sản phẩm dầu gội có chứa chất diệt nấm. Khi bệnh giảm, vẫn duy trì đều đặn mỗi tuần 1 lần đến khi kiểm soát được bệnh.

Hải Ân