Sốc điện có vai trò cực kỳ quan trọng trong cấp cứu cũng như điều trị bệnh nhân, tuy nhiên trong chương trình đào tạo y khoa hiện nay hầu như không đề cập đến sốc tim. Do đó việc sử dụng máy sốc điện đang còn hạn chế do chưa được tiếp cận, chưa được trang bị máy sốc điện và rất nhiều nhân viên y tế chưa biết cách sử dụng máy để cấp cứu bệnh nhân hiệu quả ảnh hưởng đến sự sống còn của bệnh nhân.

NGUYÊN LÝ MÁY SỐC ĐIỆN

Trong các rối loạn nhịp tim như: Rung nhĩ, cuồng nhĩ, nhịp nhanh kịp phát trên thất, nhịp nhanh thất chưa có rối loạn huyết động đặc biệt rung thất có sự khử cực lung tung không đồng nhất của cơ tim gây ra sự co bóp không đồng đều của các sợi cơ, chủ nhịp (nút xoang) lúc này hoàn toàn bất lực, không điều khiển được.

Dùng 1 xung điện có điện thế lớn (7000-8000 volt) trong thời gian rất ngắn (0,03-0,10 s) phóng qua tim làm khử cực toàn bộ cơ tim, tạo điều kiện cho nút xoang trở lại nắm quyền chỉ huy toàn bộ tim, nút xoang sẽ phát lại chủ nhịp và cơ tim sẽ hoạt động đồng bộ trở lại.

Phương thức

- Sốc tim không đồng bộ: Ngay thời điểm nhấn nút phóng điện, xung điện sẽ phóng ngay tức thời.

- Sốc tim đồng bộ: xung điện được phóng ra vào thời điểm lựa chọn là sườn sau sóng R giúp tránh tình trạng xung phóng vào khoảng thời gian nguy hiểm trong chu kỳ tim (trước đỉnh sóng T) có thể gây rung/nhanh thất.

Sốc điện có thể tiến hành trực tiếp trên tim khi mở lồng ngực (sốc điện trong lồng ngực) hoặc qua thành ngực (sốc điện ngoài lồng ngực).

MÁY SỐC TIM
Máy sốc tim đa chức năng




1. Bảng điện cực sốc
Là 1 tụ điện tích điện từ nguồn điện xoay chiều có khả năng phóng ra được dòng điện với các tính chất mong muốn theo yêu cầu sốc điện


2. Dây cáp điện cực
3 điện cực, 5 điện cực, 12 điện cực


3. Màn hình monitor
Theo dõi tín hiệu điện tim ECG, nhịp thở, SpO2, hiển thị mức năng lượng thiết lập, tổng trở kháng bệnh nhân, mức năng lượng phát đi sau mỗi cú shock điện…



4. Chế độ sốc điện
Sốc điện đồng bộ hay không đồng bộ (SYN = synchronization, ASYNC = asynchronous)


5. Lựa chọn mức năng lượng
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 15, 20, 30, 50, 70,100, 120, 150, 170, 200 Joules


6. Nút nạp điện/ Nút phóng điện



CÁC BƯỚC THỰC HIỆN SỐC TIM

Khi nạn nhân ngưng thở




- Bước 1: Cởi bỏ áo nạn nhân cùng với các trang sức như: đồng hồ, trang sức, nhẫn … các vật nhọn trên cơ thể (kể cả thành giường bằng kim loại). Lau khô toàn bộ vùng ngực, và dán các miếng điện cực lên theo biểu đồ hiển thị trên máy. (Có thể sử dụng điện cực đa chức năng: ECG - sốc điện – tạo nhịp)

- Bước 2: Bật máy lên (nhấn phím ON), nhấn phím LEAD máy sẽ tự động phân tích nhịp tim nạn nhân hiển thị trên màn hình và nhận định có cần phải thực hiện sốc điện hay chỉ thực hiện CPR – hà hơi thổi ngạt. Trong trường hợp sốc điện là cần thiết thì thực hiện theo bước sau.

- Bước 3: Lựa chọn mức năng lượng, nhấn phím ENERGY SELECT [2]
Nhấn phím CHARGE trên máy

- Bước 4: Thoa gel dẫn điện lên bảng điện cực sốc
Đặt bảng điện cực sốc lên bệnh nhân theo chỉ dẫn trên máy

- Bước 5: Khi có tiếng bíp báo đã nạp đủ điện và trên màn hình máy xuất hiện chữ READY, đảm bảo không ai được tiếp xúc với bệnh nhân và bất kỳ vật kim loại nào, tiến hành sốc điện bằng cách nhấn cùng lúc 2 nút trên 2 bản điện cực cho đến khi toàn thân nạn nhân nảy lên do cú sốc.

Kiểm tra hơi thở và nhịp tim của nạn nhân. Nếu tim liên tục đánh đập, nhưng bệnh nhân không thở, tiếp tục thực hiện CPR – hà hơi thổi ngạt. Nếu có xung, lặp lại quá trình khử rung tim.

- Bước 6: Sau khi sốc điện (Tắt máy: nhấn phím ON [1]). Lau chùi sạch bản điện cực, đặt vào đúng vị trí trên máy. Gỡ điện cực monitor khỏi nạn nhân, lau chùi, bảo quản đúng qui định.

Lưu ý:
- Tránh vận hành máy ở những nơi dễ gây cháy nổ, đặc biệt những nơi có khí dễ cháy
- Cắm điện thường xuyên khi không sử dụng để máy luôn sẵn sàng hoạt động khi cần
- Khi sốc điện cho nạn nhân, chú ý không được chạm vào bệnh nhân.

mailantran