Viêm mũi teo Đông y gọi là “tị cả” (mũi khô) là một loại bệnh viêm mũi mạn tính đặc thù tiến triển chậm. Bệnh thường xảy ra nhiều ở nữ giới, triệu chứng tăng nặng trong thời kỳ có thai hoặc kinh nguyệt. Đặc điểm của bệnh là niêm mạc mũi bị teo lại, khô, phần dưới xương lá mía bị thu hẹp, hốc mũi nở rộng, đóng nhiều vảy xanh, gây ra triệu chứng tắc mũi.





Bạch chỉ.


Các loại vi khuẩn và vi sinh vật sinh sôi phát triển dưới những lớp vảy, sự phân hủy protein gây ra mùi thối. Người bệnh thường không ngửi thấy mùi thối vì niêm mạc vùng khứu giác cũng bị teo, dẫn đến khứu giác bị mất hoặc suy giảm. Biểu hiện lâm sàng tương tự như viêm mũi mạn tính, bên trong mũi cảm thấy khô nóng, sụn giáp mũi bị teo nhỏ, niêm mạc khô, không chảy nước, đóng vảy, mất khứu giác.

Nguyên nhân gây bệnh cho đến nay vẫn chưa được xác định rõ ràng, có thể nêu một vài nguyên nhân thông thường như:

Nhân tố di truyền, thiếu chất dinh dưỡng, đặc biệt thiếu vitamin A, B2, D, E.

Nhân tố nội tiết, nữ mắc nhiều hơn nam, tỷ lệ mắc bệnh cao ở độ tuổi 20-30 tuổi, sau 30 tuổi thì giảm dần.

Hệ miễn dịch bị suy yếu cũng là một trong những nguyên nhân gây bệnh. Sau đây là một số cách điều trị viêm mũi teo:

Nội trị liệu pháp:

Bài 1: Đương quy vĩ 15g, xích thược 15g, sinh địa, 15g, đan sâm 15g, hoàng kỳ 15g, đẳng sâm 15g, huyền sâm 20g, xuyên khung 10g, mạch môn đông 10g, thảo quyết minh 10g, mỗi ngày 1 thang sắc uống.

Bài 2: Mạch môn đông 15g, sinh địa 15g, huyền sâm 15g, bá diệp 15g, thạch hộc (lan hoàng thảo) 15g, hoa hồng 15g, đào nhân 10g, mỗi ngày 1 thang sắc uống.

Bài 3: Sa sâm 15g, mạch môn đông 15g, tang diệp 15g, hoàng cầm 15g, thương nhĩ tử 15g, kim ngân hoa 15g, bạch chỉ 10g, xuyên khung 10g, bạc hà 10g, phòng phong 10g, thạch cao 20g, liên kiều 20g, đàm phàn (phèn chua phi) 12g, hoắc hương 10g, hạnh nhân 10g, rau diếp cá 20g, ngày 1 thang sắc nước uống.

Bài 4: Cát cánh 10g, hoàng cầm 10g, thiên hoa phấn (rễ cây qua lâu) 10g, chiết bối mẫu 10g, 1 cành hoa thất diệp, thương nhĩ tử 10g, kim ngân hoa 12g, cam thảo 6g, sắc uống ngày 1 thang.

Bài 5: Sa sâm 20g, mạch môn đông 20g, thiên hoa phấn (bột qua lâu) 20g, hồng hoa 12g, phục linh 12g, cát cánh 10g, ô mai 30g, ngày 1 thang sắc nước uống, giúp ra mồ hôi giải nhiệt làm nhẹ người, trị viêm mũi teo do âm hư.

Bài 6: Thược dược 6g, mạch môn đông 6g, thạch hộc (lan hoàng thảo) 3g, đan bì 10g, phục linh 10g, hoàng cầm 10g, sinh địa 10g, bạch tật lê 15g, thương nhĩ tử 6g, sắc nước uống ngày 1 thang.

Bài 7: Nam sa sâm 15g, thạch cao sống 15-30g, thạch hộc (lan hoàng thảo) 15g, hoàng cúc hoa 10g, hoàng cầm 10g, tang bạch bì 12g, sắc nước uống, ngày 1 thang chia 2 lần.

Bài 8: Rễ cây mướp, sắc nước uống hoặc nấu canh thịt nạc để ăn.

Bài 9: Sinh địa 15g, huyền sâm 15g, mạch môn đông 15g, bạch thược 15g, đan bì 10g, bạch chỉ 10g, bạc hà 5g, chiết bối 5g, tân di (mộc lan) 5g, cam thảo 5g. Sắc nước uống ngày 1 thang, trong 5 ngày, nghỉ 5 ngày uống tiếp một đợt khác.

Đồ được liệu pháp:

Bài 1: Giã tỏi lọc lấy nước, bôi vào trong xoang mũi ngày 3 lần, trị viêm mũi teo.

Bài 2: Mật ong tươi (chưa pha chế), rửa hố mũi bằng nước ấm, sau đó dùng tăm bông tiệt trùng chấm mật ong bôi vào bên trong hốc mũi, ngày bôi 3 lần cho đến khi hết bệnh.

Xuy dược liệu pháp (thổi thuốc):

Bài 1: Hoàng bá 15g, minh hồng hoàng (đá hồng hoàng, có màu hồng đỏ) 6g, tinh dầu bạc hà 3g, tất bát (lá lốt) 6g.

- Cách dùng: Nghiền bột, đựng trong bình kín. Khi dùng lấy 1 ít thuốc thổi vào trong mũi, sau khi thổi nước mắt nước mũi chảy ra khiến mũi thông thoáng. Ngày làm 1-2 lần, mỗi đợt điều trị 3 ngày, cách nhau 2 ngày.

Bài 2: Long não 2g, cuống dưa 14 cái.

- Cách dùng: Nghiền bột, đựng trong bình kín. Thổi một ít vào mũi, trị chứng mũi khô không chảy nước.

Bài 3: Ngũ cốc trùng 12g, cánh hoa mộc lan 5g, bạch chỉ 6g, vu hoa 3g, long não 3g, băng phiến 3g.

- Cách dùng: Sấy khô 4 vị thuốc đầu (ngũ cốc trùng, cánh hoa mộc lan, bạch chỉ, vu hoa), nghiền thành bột chung với long não và băng phiến đựng trong bình kín. Thổi vào mũi bằng ống thổi ngày 3 lần, mỗi bên mũi 1 lần, trị viêm mũi teo, điều trị liên tục trong 3-5 tuần.

Trích dược liệu pháp (nhỏ thuốc):

Bài 1: Dầu thương nhĩ tử, nhỏ mũi ngày 3 lần, trị viêm mũi teo, khô.

Bài 2: Dầu vừng 100g, đun nhỏ lửa, để sôi 15 phút lấy xuống để nguội, đựng trong bình kín, mỗi ngày nhỏ mũi vài lần.

Bài 3: Dầu vừng 150g, hoàng liên 10g, ngâm hoàng liên với dầu vừng 7 ngày, sau đó gạn bỏ cặn, nhỏ dung dịch thuốc vào mũi ngày 4 lần.

Bài 4: Mật ong 10g, bạch cúc hoa 20g. Chưng mật ong với hoa cúc 2 giờ, lọc bỏ cặn, nhỏ mũi ngày vài lần.

Bài 5: Thương nhĩ tử 160g, tân di (mộc lan) 160g, dầu vừng 1.000ml. Đun nóng dầu vừng, bỏ thương nhĩ tử và tân di nghiền nhỏ vào ngâm 24 giờ. Tiếp theo sắc còn 800ml, để nguội, lọc cặn đựng trong bình, ngày nhỏ mũi 3 lần, trong 30 ngày, trị viêm mũi mạn tính, viêm mũi teo.

Bài 6: Cam thảo tươi 30g, sinh địa hoàng 30g, địa cốt bì 30g, sắc đặc làm dung dịch nhỏ mũi, ngày nhỏ 3 lần, trị chứng khô ngẹt mũi, khô cổ.

Bài 7: Ngư tinh thảo (rau diếp cá), sắc nước làm dung dịch nhỏ mũi, nhỏ ngày 3 lần, trị viêm mũi teo.

Tắc dược liệu pháp:

Bài 1: Dung dịch hoàng liên 100%, dùng vải xô chấm dung dịch nhét vào mũi.

Bài 2: 1-2 nhánh lá đào non, vò nát thành viên tròn nhét vào mũi 10-20 phút, ngày làm 4 lần, liên tục trong 7 ngày.

Bài 3: Ngư não thạch 30g, tân di hoa 30g, nghiền thành bột, dùng bông chấm một ít thuốc nhét vào mui, trị chứng viêm mũi teo.







Theo SK & ĐS
Bacsi.com